XXXIV საერთაშორისო საშობაო საგანმანათლებლო საკითხავებების ფარგლებში გაიმართა სექცია სახელწოდებით „ეგვიპტის სამონოზვნო მემკვიდრეობა და მისი გამოცდილების აქტუალობა თანამედროვე რუსული მონოზვნობისთვის“

სსკგ-ის კომუნიკაციის სამსახური, 01.02.2026. 2026 წლის 30 იანვარს, ზაჩატიევის სტავროპიგიალურ დედათა მონასტრისა და გალინა ვიშნევსკაიას სახელობის ოპერის ცენტრში, XXXIV საერთაშორისო საშობაო საგანმანათლებლო საკითხავებების ფარგლებში გაიმართა სექცია სახელწოდებით „ეგვიპტის სამონასტრო მემკვიდრეობა და მისი გამოცდილების აქტუალობა თანამედროვე რუსული მონოზვნობისთვის“.

ღონისძიებას, რომელსაც 300-ზე მეტი ადამიანი დაესწრო, ორგანიზება გაუწიეს მონასტრებისა და მონოზვნობის სინოდალურმა განყოფილებამ და მოსკოვის საპატრიარქოს საგარეო საეკლესიო კავშირების განყოფილებამ.

სექცია მისადაგებული იყო ღირსი ანტონი დიდის (დაახ. 251 – დაახ. 356) ნეტარი აღსრულების 1670 წლისთავისადმი და გაიმართა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ მონოზვნობის ფუძემდებელი ღირსი მამების და ეგვიპტის მიწაზე გაბრწყინებული ყველა წმინდანის კრების (ახალი დღესასწაული, რომელიც წმინდა სინოდმა 2025 წლის 30 ოქტომბერს დააწესა) პირველი ხსენების წინა დღეს.

მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის უწმინდეს პატრიარქ კირილეს ლოცვა-კურთხევით, ღონისძიება ჩატარდა სმოლენსკისა და დოროგობუჟის მიტროპოლიტ ისიდორეს ხელმძღვანელობით, რომელიც ასევე არის რუსეთის მართლმადიდებლურ ეკლესიასა და კოპტურ ეკლესიას შორის დიალოგის კომისიის თანათავმჯდომარე. კურატორები იყვნენ მონასტრებისა და მონოზვნების სინოდალური განყოფილების თავმჯდომარის მოადგილე, იღუმენია იულიანია (კალედა) და სსკგ-ის ქრისტიანთაშორისი ურთიერთობების მდივანი, მღვდელმონოზონი სტეფანე (იგუმნოვი).

სხდომის მონაწილეთა შორის იყვნენ: ტაშკენტისა და უზბეკეთის მიტროპოლიტი ბიკენტი, რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის მუდმივი წევრი და ცენტრალური აზიის სამიტროპოლიტო ოლქის მეთაური; კაიროსა და ჩრდილო-აფრიკის მიტროპოლიტი კონსტანტინე, აფრიკის საპატრიარქო ეგზარქოსი; სარანსკისა და მორდოვიის მიტროპოლიტი ზინობი; ვორონეჟისა და ლისკის მიტროპოლიტი ლეონტი; რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის რიგი საეპარქიო მღვდელთმთავრები, მამათა და დედათა მონასტრების იღუმენები.

უწმინდეს პატრიარქ კირილეს მოწვევით და კოპტური ეკლესიის უწმინდესი პატრიარქის, ტავადროს II-ის ლოცვა-კურთხევით, სექციის მუშაობაში მონაწილეობა მიიღო რუსეთში ვიზიტით მყოფმა კოპტური ეკლესიის დელეგაციამ. მას ხელმძღვანელობდა ეპისკოპოსი დანიელი, წმინდა სინოდის მუდმივი წევრი და მონასტრებისა და მონოზვნობის საპატრიარქო კომისიის თავმჯდომარე. დელეგაციის შემადგენლობაში შედიოდნენ: ზუვეილის (ძველი კაირო) ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მონასტრის წინამძღვარი, იღუმენია ბასილია; კოპტური ეკლესიის წარმომადგენელი რუსეთში, მღვდელმონოზონი დაუდ ელ-ანტონი; ღირსი პავლე თებაიდელის მონასტრის მკვიდრი, აგათონ ანბა-პაულა; ზუვეილის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის მონასტრის მკვიდრი, მონოზონი ანასტასია; საპატრიარქო მრჩეველი, დოქტორი ანტონ მილადი.

სექციის საზეიმო გახსნაზე გაიმართა საპრეზენტაციო ვიდეორგოლის ჩვენება, რომელიც ერთობლივად მოამზადეს მმსგ-მ და სსკგ-მ, და რომელიც მიეძღვნა ეგვიპტის წმინდა ადგილებსა და რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მონოზონთა დელეგაციების მიერ მათ მოსალოცად განხორციელებულ ვიზიტებს ბოლო ათწლეულის განმავლობაში, – რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიასა და კოპტურ ეკლესიას შორის დიალოგის კომისიის საქმიანობის კონტექსტში. ასევე მოეწყო თემატური ფოტოგამოფენა გ.პ. ვიშნევსკაიას სახელობის ოპერის ცენტრის ფოიეში.

ტაშკენტისა და უზბეკეთის მიტროპოლიტი ბიკენტი დამსწრეთ მიესალმა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის წინამძღვრისა და წმინდა სინოდის სახელით:

„დღეს, როდესაც რუსეთის ეკლესია აქტიურად ზრუნავს ჩვენი ღვთისმოსავი მართლმადიდებელი ერის სულიერ განახლებზე, რუსული მონოზვნობის – მისი სულის – აღორძინებამ ფასდაუდებელი მნიშვნელობა მოიპოვა. ასე არასდროს დაგვჭირვებია მონოზვნური სულისკვეთების შეძენა – უფლის გულისთვის თავგანწირვისა და მისკენ სავალ უყვედრებელ გზაზე ჩვენი სულების უდაბნოს დამუშავებისთვის. კოპტური ეკლესია და მისი ღვთისმოსავი ხალხი ამ გზას თითქმის 2000 წლის განმავლობაში შეუწყვეტლად მიჰყვება. ამიტომ ეგვიპტელ მონოზვნებთან შეხვედრები და მონასტრული ცხოვრების ამ მაცხოვნებელ წყაროებთან ურთიერთობა ჩვენთვის ძალიან ძვირფასია“, – ხაზგასმით აღნიშნა მისმა მაღალყოვლადუსამღვდელოესობამ.

მონასტრებისა და მონოზვნობის სინოდალური განყოფილების სახელით, სექციის მონაწილეებს მიესალმა განყოფილების თავმჯდომარის მოადგილე, ზაჩატიევის სტავროპიგიალური მონასტრის იღუმენია იულიანია (კარედა) და უსურვა „უხვი და კეთილი ნაყოფი ყველას, ვინც მონაწილეობს ეგვიპტის მონასტრების იღუმენებთან და მკვიდრებთან მონასტრული გამოცდილების გაცვლის პროექტების განვითარებაში“.

მოსკოვის საპატრიარქოს საგარეო საეკლესიო კავშირების განყოფილების თავმჯდომარის, ვოლოკოლამსკის მიტროპოლიტ ანტონის სახელით მისალმება გააჟღერა მღვდელმონოზონმა სტეფანემ (იგუმნოვი). რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის უძველესი სინოდალური დაწესებულების მეთაურის სახელით დამსწრე საზოგადოებისადმი მიმართვაში, სსკგ-ის ქრისტიანთაშორისი ურთიერთობების მდივანმა, კერძოდ, განაცხადა, რომ „ბოლო ათწლეულის განმავლობაში, რუსეთის მართლმადიდებლურ სამყაროსა და ძველი აღმოსავლური ტრადიციის ეკლესიებს შორის კონტაქტები სულ უფრო მნიშვნელოვანი ხდება. მათ შორის ეგვიპტეში მოღვაწე კოპტურ ეკლესიას განსაკუთრებული ადგილი უკავია, რომელთანაც ურთიერთობები თვისობრივად ახალ, უპრეცედენტო დონეს აღწევს. ამ ურთიერთობების განვითარება ურთიერთგამდიდრებას და ერთმანეთთან ნამდვილ დაახლოებას უწყობს ხელს. უკვე დღეს აშკარა დადებითი ცვლილებებია, მრავალსაუკუნოვანი ურთიერთსტერეოტიპები გაქარწყლებულია და აღმოჩენილია ძველი ქრისტიანული აღმოსავლეთის აქამდე უცნობი სულიერი საგანძურის მთელი ფენა“.

შეკრებას ასევე მიესალმა კაიროსა და ჩრდილო-აფრიკის მიტროპოლიტი კონსტანტინე. აფრიკის საპატრიარქო ეგზარქოსმა ხაზი გაუსვა „კოპტი ქრისტიანების მიერ იმ ტრადიციის შენარჩუნების მაღალ ღირებულებას, რომელიც დააარსეს ეგვიპტის მიწაზე გაბრწყინებულმა ღირსმა მამებმა – მონოზვნობის ფუძემდებლებმა, რომლებმაც მოსცეს მაცოცხლებელი დასაბამი რუსეთის მართლმადიდებლობის კეთილჩრდილფოთლოვან ხეს“.

სექციის თავმჯდომარემ, სმოლენსკისა და დოროგობუჟის მიტროპოლიტმა ისიდორემ, შეკრებილ საზოგადოებას ასევე მიმართა მისასალმებელი სიტყვით, რომელშიც კერძოდ, თქვა:

„გასული ათწლეული აღინიშნა მოსკოვის საპატრიარქოსა და ეგვიპტელი ქრისტიანების უძველეს თემს – კოპტურ ეკლესიას შორის ნაყოფიერი თანამშრომლობის განვითარებით. ჩვენი ეკლესიათაშორისი ურთიერთობები, ყოველთვის მეგობრული, ნამდვილი აყვავების პერიოდს განიცდის. ამაში საკვანძო როლს ასრულებს ჩვენს ეკლესიებს შორის ორმხრივი დიალოგის კომისია, რომელიც შეიქმნა მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის უწმინდესი პატრიარქის, კირილესა და კოპტური ეკლესიის უწმინდესი პატრიარქის, ტავადროს II-ის გადაწყვეტილებით 2014 წლის 29 ოქტომბერს მოსკოვში გამართული ისტორიული შეხვედრის შემდეგ.

კომისიის პროექტებს შორის განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება რუსული და ეგვიპტური მონოზვნობის წარმომადგენლებს შორის ურთიერთობის ხელშეწყობას. რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მონოზვნების დელეგაციების ყოველწლიური ვიზიტები ეგვიპტეში მნიშვნელოვანი და დასამახსოვრებელი მოვლენებია. ამ მოგზაურობის მონაწილეები იზიარებენ გულწრფელ შთაბეჭდილებებს კოპტური მონასტრების, მათი ღვთისმოყვარე მონოზვნების რწმენის, სტუმართმოყვარეობისა და სახარებისეული სიყვარულის შესახებ. ჩვენთვის დიდი პატივია დღეს ეგვიპტიდან სამონასტრო დელეგაციის მიღება, რომელიც რუსეთს სტუმრობს მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის უწმინდესი პატრიარქის, კირილეს მოწვევით და კოპტური ეკლესიის უწმინდესი პატრიარქის, ტავადროს II-ის ლოცვა-კურთხევით“.

შემდეგ ეპისკოპოსმა ისიდორემ სექციის მონაწილეებს წარუდგინა მოხსენება თემაზე: „ეგვიპტელ ქრისტიანებთან მონოზვნური გამოცდილების გაცვლის პროექტების მნიშვნელობა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიასა და კოპტურ ეკლესიას შორის დიალოგის კონტექსტში“. მისმა მაღალყოვლადუსამღვდელოესობამ აუდიტორიას შეახსენა ეგვიპტის მნიშვნელობა ქრისტიანებისთვის: წმინდა ოჯახის ყოფნა ამ ქვეყანის საზღვრებში, ძველი აღთქმის წინასწარმეტყველები, წმინდა მღვდელთმთავართა, ღირს მამათა, მოწამეთა და აღმსარებელთა კრებულები, რომელთა სახელებმა და მოსაგრეობამ განადიდა ეს მიწა, რომელიც შემდგომში გახდა მადლის ცოცხალი წყარო, თავშესაფარი უამრავი ანგელოზებრივი ასკეტისა და მლოცველისა.

ეპისკოპოსმა აღნიშნა, რომ ეგვიპტესა და ისტორიულ რუსეთს შორის საუკუნეების განმავლობაში უხილავი კავშირი იყო გაბმული, საიდანაც ვიღებდით მონოზვნობის დამაარსებელთა სულიერ გამოცდილებას. ეს უკანასკნელი პუნქტი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ჩვენთვის ახლა, როდესაც რუსეთის ეკლესია მონოზვნური მოღვაწეობის ტრადიციების აღდგენაზე ზრუნავს.

ათი წლის წინ, რუსმა მონაზვნებმა მომლოცველობებისა და უშუალო ძმური ძმობის გზით ძველი თებაიდის სულიერი საგანძურის უშუალოდ შესწავლის შესაძლებლობა მიიღეს. ნაყოფიერი თანამშრომლობა ვითარდება რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიასა და კოპტურ ეკლესიას შორის დიალოგის კომისიის მუშაობის შედეგად. კომისიის ეგიდით იქმნება საგანმანათლებლო დოკუმენტური ფილმები, იმართება აკადემიური კონფერენციები და ორმხრივი თეოლოგიური კონსულტაციები მოსკოვის საპატრიარქოსა და კოპტურ ეკლესიას შორის. პირველად ითარგმნა რუსულ ენაზე რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიისთვის აქამდე უცნობი პატრისტიკული ნაშრომები, მათ შორის ღირსი მაკარი დიდისა და ღირსი იოანე კოლოვის შრომები. რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის „თვენში“ შესულია ეგვიპტის მიწაზე მოსაგრე ღვთისსათნო წმინდანები, დაწესებულია ღირსი მამების – მონოზვნობის მამამთავართა და ეგვიპტის მიწაზე გაბრწყინებულ ყველა წმინდანთა ხსენების დღე. იმავდროულად, ეგვიპტელი ქრისტიანები სულ უფრო მეტი პატივით იმსჭვალებიან რუსი ღირსი მამების – სერგი რადონეჟელისა და სერაფიმე საროველის მიმართ, ეცნობიან XIX და XX საუკუნეების რუსეთის ეკლესიის მამების ნაშრომებს.

მიტროპოლიტმა ისიდორემ ასევე ისაუბრა ეგვიპტეში კოპტური ეკლესიის მოქმედი მონასტრების (ამჟამად დაახლოებით ორმოცდათია) ამჟამინდელ ცხოვრებაზე. დღეს თითოეული ეს მონასტერი ინარჩუნებს წმინდა მამების მიერ დამკვიდრებული ტრადიციების უწყვეტ მემკვიდრეობას. კოპტი მორწმუნეები გამოირჩევიან ღვთისმოსაობით და ცხოვრობენ მკაცრი საეკლესიო წესებით.

თავისი გამოსვლის დასასრულს, მღვდელთმთავარმა შეკრებილ საზოგადოებას მოუწოდა, ცხოველი მონაწილეობა მიიღონ მოხსენებების განხილვაში და იფიქრონ მთავარ საკითხზე: „როგორ შეიძლება ეგვიპტელი ღირსი მამების უძველესი ტიპიკონების აქტუალიზირება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მონასტრებისა და მონოზვნობის თანამედროვე ცხოვრებაში?“.

კოპტური ეკლესიის მონასტრებისა და მონოზვნობის საპატრიარქო კომისიის თავმჯდომარე, ეპისკოპოსი დანიელი მიესალმა სექციის მონაწილეებს კოპტური ეკლესიის უწმინდესი პატრიარქის, ტავადროს II-ის სახელით და მადლობა გადაუხადა უწმინდეს პატრიარქ კირილეს მოწვევისა და მოსკოვის საპატრიარქოს მთავარ ფორუმზე ეგვიპტის ეკლესიის პირველად წარმოდგენის პატივისთვის.

თავის მოხსენებაში – „ეგვიპტის მონასტრებში სამონასტრო ცხოვრების თანამედროვე აყვავების ფენომენი“ – მეუფე დანიელმა ხაზი გაუსვა ეგვიპტეში ქრისტიანობის ისტორიის ძირითად ეტაპებს, განიხილა ღირსი მამების წვლილი მონოზვნობის განვითარებაში და იმ მონასტრების გამორჩეული თავისებურებები, რომლებშიც ისინი მოღვაწეობდნენ. ეგვიპტეში მონასტრული ტრადიცია უწყვეტია წმინდა ანტონი დიდის დროიდან. ეპისკოპოს დანიელის თქმით, ძველი დროის მოსაგრეების განმხოლოებული ანუ მეუდაბნოე ცხოვრებისა და კინობიტური მონოზვნობის ფუძემდებლების მოღვაწეობა, რომელთა შორის, ამბა ანტონისთან ერთად, განსაკუთრებით შეგვიძლია გამოვყოთ ღირსი პავლე თებაიდელი (დაახ. 228-დაახ. 341), პახომი დიდი (დაახ. 292-დაახლ. 348), ამონი (დაახ. 294–მე-4 საუკუნის შუა პერიოდი) და მაკარი დიდი (დაახ. 300-დაახლ. 391), შემდგომ საუკუნეებში ბერების მრავალი თაობის ნამდვილ სულიერ საზრდოდ იქცა. ჩვენს ეპოქაშიც კი, კოპტი პატრიარქების კირილე VI-ის (1959–1971), შენუდა III-ის (1971–2012) და ეგვიპტის ეკლესიის ამჟამინდელი წინამძღოლის, მისი უწმინდესობის, ტავადროს II-ის (2012 წლიდან) საპატრიარქოები მათი სულიერი ხელმძღვანელობის მიმდევრობის მაგალითს აჩვენებენ. მათი ყურადღება მუდმივად მონასტრულ ცხოვრებასა და მონოზვნობასთან დაკავშირებულ საკითხებზე იყო გამახვილებული. კოპტური ეკლესიის მონასტრებისა და მონოზვნობის საპატრიარქო კომისიის თავმჯდომარემ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ეგვიპტე ამჟამად განსაკუთრებით ხელსაყრელ დროს განიცდის ქრისტიანი მოსახლეობისთვის. პრეზიდენტი აბდელ ფატაჰ ელ-სისი დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს ქრისტიანობის როლს ქვეყნის ისტორიასა და თანამედროვე ცხოვრებაში. ამან შესაძლებელი გახადა სახელმწიფოსა და ეკლესიას შორის თანამშრომლობა და მონასტრული ცხოვრება კვლავ იფურჩქნება. კოპტი ხალხი ამას დიდად აფასებს. „ჩვენ გულწრფელ მადლიერებას გამოვხატავთ ხელისუფლების მიმართ და გამოუთქმელ ქებას ვასხამთ ყოვლისმპყობელ უფალს, რამეთუ მონოზვნობა უდიდესი საბოძვარია, რომელიც მან მსოფლიოს გარდამოუვლინა“, – განაცხადა ეპისკოპოსმა დანიელმა.

თავის მოხსენებაში, – „ქრისტიანული მონოზვნობის ეგვიპტური წყაროები და მათი ისტორიული მემკვიდრეობითი კავშირი რუსულ მონოზვნობასთან“, – ვორონეჟისა და ლისკის მიტროპოლიტმა ლეონტიმ დეტალურად აღწერა ისტორიული კავშირი რუსულ მონოზვნობასა და IV-V საუკუნეების ეგვიპტურ ასკეტიზმს შორის. ეპისკოპოსის თქმით, აღმოსავლური ტრადიციის მონოზვნობა, თავისი ასკეტიზმითა და სულიერი ძალით, განსაკუთრებული კეთილგანწყობით იქნა მიღებული რუსეთში, აყვავდა მონღოლებამდელ პერიოდში, უდიდესი მასშტაბით კი XIV-XV საუკუნეებში, რომელსაც შეიძლება ვუწოდოთ ღირსი სერგი რადონეჟელისა და მისი მოწაფეების ეპოქა. XIX საუკუნე აღინიშნა ოპტის უდაბნოს სულიერი აყვავებით, მოსკოვის მიტროპოლიტ ფილარეტის შრომით კინობიტური მონოზვნობის დასაარსებლად, დედათა მონასტრების არნახული ზრდით. XX საუკუნის რევოლუციებმა, ღვთის წყალობით, ბოლო ათწლეულებში ადგილი დაუთმო ჭეშმარიტად გასაოცარი აღორძინების პერიოდს. „და დღეს ჩვენ გვაქვს შესანიშნავი შესაძლებლობა, ვესტუმროთ მონასტრების სამშობლოს, შევეხოთ დიდი მონასტრების უძველეს კედლებს, პატივი მივაგოთ ჩვენს საერთო სალოცავებს და შევისწავლოთ თანამედროვე კოპტური მონასტრების პრაქტიკა, რომლებმაც შეძლეს უძველესი გამოცდილების შენარჩუნება მისი ყველაზე სრულყოფილი და უცვლელი სახით“, – დაასკვნა თავის გამოსვლაში ვორონეჟის სამიტროპოლიტოს მეთაურმა.

მმსგ-ის განყოფილების თავმჯდომარის მოადგილის, იღუმენია იულიანიას (კალედა) მოხსენება, „ეჯვიპტელ მონოზვნებთან მონასტრული ურთიერთობების პრაქტიკული ასპექტების შესახებ. შემდგომი აუცილებელი ნაბიჯები რუსეთის მონასტრებში უძველესი სამონასტრო ტრადიციების გამოცდილების უფრო ღრმა აღქმისთვის“, მიეძღვნა კოპტური მონასტრული ცხოვრების მნიშვნელოვანი მახასიათებლების გამოვლენას. სწორედ ამის წყალობით, იღუმენია იულიანიას თქმით, ქრისტიანული ეგვიპტე კვლავ ხედავს ადამიანების მუდმივ ნაკადს, რომელთაც სურთ მთლიანად მიუძღვნან თავი ღმერთს. დიდი ყურადღება ექცევა მონასტერში ახალმოსული ძმებსა და დებს. არსებობს გარკვეული კრიტერიუმები, რომლებიც მომავალმა ბერებმა უნდა დააკმაყოფილონ. მონასტრები იღებენ საეკლესიო თემიდან 24-დან 30 წლამდე ახალგაზრდებს, რომლებსაც ამ დროისთვის უკვე აქვთ მიღებული უმაღლესი განათლება და ერში დამოუკიდებლად ცხოვრების გამოცდილება. მომავალი მორჩილების ჯანმრთელობა, მათ შორის ფსიქიკური, არანაკლებ მნიშვნელოვანია. აღსანიშნავია, რომ ბერები წირვა-ლოცვისთვის ცალკე ტაძარში იკრიბებიან, სადაც ერისკაცებს შესვლა ეკრძალებათ. მონოზვნობის სიწმინდეს ასევე აძლიერებს ბერების განმარტოება, რაც მათ შინაგანი სულიერი მდგომარეობის აღდგენის საშუალებას აძლევს. ამ მიზნით, მომლოცველთა მიღებაზე ორიენტირებული მონასტრები გარკვეულ დღეებში რეგულარულად ხურავენ მონასტრებს.

ძველი კაიროს ზუვეილას წმინდა ღვთისმშობლის მონასტრის (კოპტური ეკლესია) იღუმენია ბასილიამ თავის გამოსვლაში თემით: „ეგვიპტის დედათა მონასტრების მოწყობის განსაკუთრებულობის შესახებ. თანამედროვე ეგვიპტური მონოზვნობის ტიპები და ტიპიკონები“, აღნიშნა, რომ მონასტრები ამჟამად მთელს ეგვიპტეშია გავრცელებული. ამ მონასტრებისთვის დებისა და იღუმენების შერჩევის განსაკუთრებული პროცედურა არსებობს. მათი შინაგანი ცხოვრება, ღვთისმსახურებასა და მორჩილებასთან ერთად, დღეს თანამედროვე სამყაროში ეკლესიის მისიის მრავალ ასპექტს მოიცავს. „ჩვენ ვატარებთ მრავალპროფილურ მონასტრობრივ კონფერენციებს, ვუზიარებთ ერთმანეთს სულიერ გამოცდილებას და მოსაზრებებს, დებს ვაძლევთ შესაძლებლობას, მიიღონ დამატებითი განათლება – არა მხოლოდ თეოლოგიური, არამედ საეროც“, – არნიშნა დედა ბასილიამ.

კრებათაშორისი მოწვევის კომისიის წევრმა საეკლესიო მართვის, სამწყსო მზრუნველობისა და საეკლესიო ცხოვრების ორგანიზების საკითხებში, ვოლგოდონისა და სალსკის ეპისკოპოსმა ანტონიმ თავის მოხსენებაში, სათაურით „სამრევლოებსა და მონასტრებს შორის ურთიერთობა: კოპტური ეკლესიის გამოცდილება“, დამსწრე საზოგადოებას გაუზიარა 2024 წელს ეგვიპტეში საკუთარი ვიზიტის შთაბეჭდილებები. მისმა ყოვლადუსამღვდელოესობამ ამ ურთიერთობის არაერთი საინტერესო მაგალითი გაიხსენა. კერძოდ, კოპტურ პრაქტიკაში მონასტრები რეგულარულად აკმაყოფილებენ სამრევლოების საჭიროებებს, არა მხოლოდ სულიერი ხელმძღვანელობით, არამედ საგანმანათლებლო აქტივობებითაც. თეთრი სამღვდელოებიდან თითოეული ახალხელთდასხმული კლირიკოსი ორმოცდღიან ლიტურგიკულ სტაჟირებას გადის ერთ-ერთ მონასტერში, გამოცდილი სულიერი ხელმძღვანელობით. მუდმივი, ცოცხალი კომუნიკაცია შენარჩუნებულია საერო პირებსა და სამონასტრო ცენტრებს შორის.

მნიშვნელოვანია, რომ ასეთი მჭიდრო კავშირების გათვალისწინებით, სამონასტრო ცხოვრების წესდებული პრინციპები არ გადაეცეს საერო პირებს. ეპისკოპოსის თქმით, ქრისტიანულ ეგვიპტეში არსებული განვითარებული სამრევლო ცხოვრების შემდგომი სისტემატური შესწავლა მნიშვნელოვან ინტერესს წარმოადგენს რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიისთვის.

კოპტური ეკლესიის უწმინდესი პატრიარქის, ტავადროს II-ის მრჩეველმა, დოქტორმა ანტონ მილადმა, თავის გამოსვლაში – „კოპტურ ეკლესიასთან სამონასტრო გაცვლის განვითარების პრაქტიკული ასპექტები“ – აღნიშნა, რომ „ეგვიპტის უძველესი ეკლესია პირველი სამი საუკუნის განმავლობაში უხვად კვებავდა ქრისტიანობის ხეს თავისი მორწმუნეების სისხლით და დღემდე ავლენს მოწამეობის, აღმსარებლობის, მოუდრეკელი ყოვლისმძლე ქრისტიანული სულის მაგალითებს“. კოპტური საპატრიარქოს წარმომადგენლის თქმით, „სწორედ ქრისტესთვის დაღვრილი სისხლის ეს მდინარე აერთიანებს უპირველეს ყოვლისა კოპტურ ეკლესიასა და რუსეთის ეკლესიას – ჩვენი უფლის ეს გაერთიანების მოწმობა აღემატება ყველა სხვა ადამიანურ განხეთქილებასა და ვნებას; მას აქვს ძალა, რომელიც შედარებადია ათასწლოვანი მცენარეების სიცოცხლის მომცემ ძალასთან, რომელთა ფესვები ღრმად არის გადგმული მიწისქვეშ და ნებისმიერი უბედურების მიუხედავად, კვლავ შეუძლია აღმოცენება“. 1970-იანი წლების შუა პერიოდში, მე, მაშინ ახალგაზრდა სტუდენტი, საბჭოთა კავშირში სასწავლებლად ჩამოვედი და პირადად ვნახე, რომ რუსეთის ეკლესია ცოცხალი იყო, – სამეცნიერო ათეიზმისა და მარქსიზმ-ლენინიზმის იდეოლოგების ყველა ხრიკის მიუხედავად. დღეს რუსეთში ბევრმა ადამიანმა, განსაკუთრებით ახალგაზრდებმა, ასეთი სიტყვებიც კი არ იციან. მაგრამ ეკლესიები და მონასტრები მთელს რუსულ მიწაზე დგას. რუსეთის მართლმადიდებლობის ათასი წლის ფესვები ხელახლა აღმოცენდა. და ამ ისტორიულ მომენტში, მონოზვნობას, რა თქმა უნდა, ძალიან მნიშვნელოვანი მისია აკისრია – გაუნათოს ერისკაცებს გზა, განსაკუთრებული მზრუნველობა გამოიჩინოს მათ მიმართ“.

შეხვედრის დასასრულს, სსკგ-ის მდივანმა ქრისტიანთაშორისი ურთიერთობების საკითხებში, მღვდელმონოზონმა სტეფანემ (იგუმნოვი) კრების მონაწილეებს გააცნო მართლმადიდებელ ეკლესიასა და უძველეს აღმოსავლურ ეკლესიებს შორის თეოლოგიური დიალოგის ისტორია და მიმდინარე მდგომარეობა, კონკრეტულად აღწერა ორმხრივი კომისიის ეგიდით მოქმედი რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიასა და კოპტურ ეკლესიას შორის თეოლოგიური კონსულტაციების სამუშაო ჯგუფის საქმიანობა.

სექციაში მონაწილეებმა და ორგანიზატორებმა ასევე უპასუხეს დამსწრეთა მრავალრიცხოვან შეკითხვას.

მომავალში დაგეგმილია რუსული და ეგვიპტური მონოზვნობის წარმომადგენლების მონაწილეობით მსგავსი შეხვედრების რეგულარული ჩატარება – როგორც საერთაშორისო საშობაო საგანმანათლებლო საკითხავების ფარგლებში, ასევე რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიისა და კოპტური ეკლესიის სხვა პლატფორმებზე, მათ შორის, ეგვიპტის ტერიტორიაზე.