Ομιλία του Αγιωτάτου Πατριάρχη Μόσχας και πασών των Ρωσιών Κυρίλλου κατά τη Θεία Λειτουργία στο Καθεδρικό Ναό του Χριστού Σωτήρος

Παναγιώτατε!

Σεβασμιώτατοι και Θεοφιλέστατοι!

Ευλαβείς ποιμένες! Θεοσεβές μοναχικό σύστημα!

Αγαπητοί αδελφοί και αδελφές!

Κάτω από τη στέγη του Καθεδρικού Ναού του Σωτήρα, ενός Ναού-μνημείου της ρωσικής στρατιωτικής δόξας και ενός Ναού-συμβόλου, ο οποίος σημαίνει την ανάσταση της Ρωσικής Εκκλησίας μετά τους διωγμούς, καλωσορίζω Εσάς, τον εν Χριστώ Αδελφό και Συλλειτουργό μου ενώπιον του Θρόνου του Θεού, τη συνοδεία Σας, όλη την ιερά ομήγυρη και το λαό του Θεού.

Η σημερινή πανήγυρη με τρόπο αξιοσημείωτο συνδυάζει τον εορτασμό του Αγίου Πνεύματος με τη μνήμη των Αγίων Ισαποστόλων Κυρίλλου και Μεθοδίου, των Διδασκάλων των Σλάβων. Αυτή η σύμπτωση έχει ένα βαθύ νόημα. Το ίδιο Άγιο Πνεύμα, το Οποίο επιφοίτησε στους Αποστόλους και δι' αὐτῶν τὴν οἰκουμένην σαγήνευσε, καθοδηγούσε και τους Αγίους Θεσσαλονικείς Αδελφούς στο μεγάλο έργο της κατήχησης των Σλάβων. Το Ίδιο Πνεύμα της Αληθείας, το Οποίο ενέπνευσε τους συντάκτες της Ιεράς Βίβλου και των λειτουργικών ευχών, βοήθησε τους Διαφωτιστές στην απόδοση της Αγίας Γραφής και των λειτουργικών κειμένων σε μια προσιτή γλώσσα για τους προγόνους μας.

Σύμφωνα με το Θείο θέλημα η Ορθοδοξία ήλθε σε μας από το Βυζάντιο. Ο Άγιος Κωνσταντίνος ο Φιλόσοφος, ο οποίος αργότερα μετονομάστηκε Κύριλλος, κατέχοντας μεγάλο αξίωμα στην αυλή των Βυζαντινών αυτοκρατόρων, με την ευλογία του Πατριάρχη της Βασιλεύουσας άρχισε την ιεραποστολική του διακονία. Ο σπόρος της πίστεως και ευλάβειας σπαρμένος από τους Έλληνες ιεραποστόλους, με την πάροδο του χρόνου μεγάλωσε και έγινε γερό δένδρο της ρωσικής Ορθοδοξίας.

Έως σήμερα η Ορθοδοξία παραμένει τη βάση για εθνική αυτοδιάθεση των περισσότερων κατοίκων της Ρωσίας, της Ουκρανίας, της Λευκορωσίας, της Μολδαβίας και των υπόλοιπων χωρών που διαποιμαίνονται από τη Ρωσική Εκκλησία και συγκροτούν τον αδιαίρετο με όλη την πολυμορφία του Ρωσικό κόσμο. Χωρίς να λάβουμε υπόψη μας αυτόν τον παράγοντα είναι αδύνατο να κατανοήσουμε ούτε την ιστορία μας, ούτε τον πολιτισμό μας αλλά ούτε και την νοοτροπία μας. Κάτω από συνθήκες της πολιτικής αποσύνθεσης η Εκκλησία παραμένει ο συνδετικός δεσμός της αμοιβαίας έλξεως και της αμοιβαίας υποστήριξης ανάμεσα στους λαούς που τη συγκροτούν. Παρά την επικράτηση της αθεϊστικής ιδεολογίας επί πολλές δεκαετίες, η πλειοψηφία των κατοίκων των χωρών του Ρωσικού κόσμου θεωρούν τον εαυτό τους πιστά τέκνα της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Και αυτό είναι ο θρίαμβος της Ορθοδοξίας της εποχής μας.

Η κληρονομία των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου ενώνει τους Σλαβικούς λαούς. Αυτή είναι και η γέφυρα μεταξύ του Σλαβικού και του Ελληνικού κόσμου. Η σημερινή πανήγυρη αποκτά μια ιδιαίτερη πληρότητα χάρη στην παρουσία της Υμετέρας Παναγίωτητας, του Προκαθημένου της Εκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως, ενός ζωντανού φορέα της χιλιετούς κληρονομίας του Βυζαντίου. Διά της επικοινωνίας με το πρόσωπό Σας αισθανόμαστε την κοινή μας συμμετοχή στην ίδια διαχρονική παράδοση της Εκκλησίας. Συμπαριστάμενοι ενώπιον της ίδιας Αγίας Τράπεζας εμπιστευόμαστε τις ζωές μας στην ίδια ευλογημένη καθοδήγηση του Αγίου Πνεύματος. Μετέχοντας μαζί σας στην Ευχαριστιακή Τράπεζα, ενισχύεται η επιθυμία μας να σκεπτόμαστε και να ενεργούμε ως Μια Αγία και Ορθόδοξη Εκκλησία. Στην ιδεολογία του ατομικισμού και της κατανάλωσης η Ορθοδοξία είναι σε θέση να αντιπαραθέσει τις αξίες της αδελφοσύνης και της θυσιαστικής εν Χριστώ αγάπης.

Το Συλλείτουργό μας αυτή την ημέρα έχει συνδέσει τρία κεντρικά σημεία της εκκλησιαστικής ιστορίας: η απαρχή του χριστιανισμού με τον διαφωτισμό των Σλάβων και τη σημερινή εποχή. Η κάθοδος του Αγίου Πνεύματος αποτέλεσε την ευλογημένη προτροπή για το αποστολικό κήρυγμα. Ο αγώνας των Ισαποστόλων Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου έθεσε τα θεμέλια του χριστιανισμού στις αχανές εκτάσεις των σλαβικών χωρών. Η σημερινή καθόλου εύκολη εποχή απαιτεί από την Ορθόδοξη Εκκλησία και πάλι να διακονήσει αποστολικώς. Πρόκειται να εργασθούμε από κοινού για τη διαφύλαξη της εκκλησιαστικής παράδοσης και όμως δεν επαρκεί πλέον μια απλή διαφύλαξη, διότι αυτή η παράδοση πρέπει να αναλυθεί με έννοιες προσιτές για ένα σύγχρονο άνθρωπο. Για αυτή την διακονία χρειάζεται η καθολική διάνοια της Εκκλησίας και η καθοδήγηση του ιδίου Αγίου Πνεύματος.

Ευχαριστώ την Παναγίωτητά Σας για τη συμμετοχή σας σε αυτή την εορτή. Είναι μεγάλη χαρά να υποδεχόμαστε Εσάς και την τιμία ομήγυρή Σας στον τόπο μας. Φιλοξενία και ειλικρίνεια είναι ανάμεσά στα διαχρονικά χαρακτηριστικά του Ρωσικού λαού. Όμως με τους ομόπιστους αδελφούς μας μας συνδέουν εκατονταπλασίως πιο ισχυροί πνευματικοί δεσμοί. Σας παρακαλούμε όλους, να νιώθετε εδώ ότι είναι το σπίτι σας.

Πολλά και αγαθά έτη στην Παναγιώτητά Σας! Ειρήνη του Θεού να συνοδεύει την Αγία Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως!

Όλους εσάς, αγαπητοί αδελφοί και αδελφές, συγχαίρω για την εορτή του Αγίου Πνεύματος, τη μνήμη των Αγίων Διδασκάλων των Σλάβων και την Ημέρα των Σλαβικών Γραμμάτων και Πολιτισμού!