Αντιφώνηση του Αγιωτάτου Πατριάρχη Κυρίλλου στη δεξίωση στην Πρεσβεία της Ελληνικής Δημοκρατίας επ΄ευκαιρίας της Κυριακής της Ορθοδοξίας

Στις 16 Μαρτίου 2011 ο Προκαθήμενος της Ρωσικής Εκκλησίας επισκέφθηκε δεξίωση στη Πρεσβεία της Ελληνικής Δημοκρατίας στη Μόσχα επ΄αφορμής της εορτής της Ορθοδοξίας. Τους παρόντες χαιρέτησε ο Πρέσβης της Ελλάδος κ. Μ. Σπινέλλης. Στη συνέχεια μίλησε ο Αγιώτατος Πατριάρχης Μόσχας και Πασών των Ρωσιών Κύριλλος.

Εξοχώτατε, αξιότιμε κύριε Πρέσβη, αγαπητοί συνδαιτυμόνες αυτού του επισήμου γεύματος!

Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω καρδιακά για την πρόσκληση, την οποία πάντα δέχομαι με χαρά να επισκεφθώ την Πρεσβεία της Ελλάδος επ΄αφορμής την εορτή της Κυριακής της Ορθοδοξίας. Ένα πολύ αναπαυτικό περιβάλλον της Ελληνικής Πρεσβείας πάντα συμβάλλει σε φιλικές ομιλίες και δημιουργεί μια ευχάριστη ατμόσφαιρα.

Σας ευχαριστώ για την αναφορά σας στις αξίες, οι οποίες ενώνουν τους λαούς μας και για τις κοινές μας ρίζες. Η επιλογή του χρόνου για συναντήσεις μας στη Πρεσβεία της Ελλάδος έχει ένα συμβολισμό. Το 843 στη Σύνοδο Κωνσταντινουπόλεως στερεώθηκε οριστικά η Ορθοδοξία και κηρύχθηκε μια εορτή επ΄αφορμής της οποίας έχουμε συγκεντρωθεί σήμερα. Αυτή η ημέρα επιβεβαιώνει τη νίκη κατά της μιας άκρως επικίνδυνης αιρέσεως, η οποία δεν απλώθηκε μόνο στον χώρο των δογμάτων αλλά και αφορούσε και ένα σημαντικό τομέα της αισθητικής διαστάσεως της θρησκευτικής ζωής. Αρκεί να φανταστούμε τι θα γινόταν σε περίπτωση της ήττας της Ορθοδοξίας. Δε θα είχαμε ποτέ ούτε τον Φεοφάνη τον Γραικό, αλλά ούτε και τον Ανδρέα Ρουμπλιώφ, ούτε εκείνο το τεράστιο  πολιτιστικό κοίτασμα, το οποίοι αντικατοπτρίζεται στην παραδοσιακή μας Ορθόδοξη αγιογραφία. Αυτή είναι η επιβεβαίωση του ότι οι αιρέσεις δεν παρουσιάζουν απειλεί μόνο για το μυαλό, αλλά και για την καρδιά του ανθρώπου και το αισθητικό του συναίσθημα.  Αρκεί να επαναφέρουμε στη μνήμη μας τα επακόλουθα της νίκης κατά της εικονομαχίας στο Βυζάντιο για να διαπιστώσουμε εκείνη την μεγάλη ανάπτυξη, πραγματική Βυζαντινή αναγέννηση, η οποία ήταν μια εξέλιξη της νίκης κατά της εικονομαχίας. Και το φως αυτής της αναγέννησης έφτασε μέχρι τη Ρωσία, όπου ξύπνησε τη μεγαλοφυΐα του Ρωσικού λαού, τα ταλέντα των ανθρώπων, οι οποίοι στη συνέχεια άρχισαν από μόνοι τους να δημιουργούν μοναδικά έργα της παλαιάς τέχνης.

Σας ευχαριστώ για το δώρο σας, αυτό το καραβάκι, το οποίο συμβολίζει τον ερχομό στη Ρωσία των πρώτων βυζαντινών ιεραποστόλων. Ένας από αυτούς ήταν και ο Άγιος Κύριλλος, του οποίου φέρνω και το όνομα. Με την ιεραποστολή του στη Χερσόνησο άρχισε η Ορθόδοξη ιεραποστολή στη παλαιά Ρωσία. Ευχαριστώ τον Θεό ότι η σε Επίσκοπο χειροτονία μου πραγματοποιήθηκε πριν από 35 χρόνια  ακριβώς την Κυριακή της Ορθοδοξίας.

Θα παρακαλούσα να δεχθείτε την ευγνωμοσύνη μου για την αναφορά σας για τα θύματα των τρομοκρατικών ενεργειών στη Μόσχα. Θα ήθελα να ευχαριστήσω διάφορα κράτη και στο πρόσωπό σας, όπως και στα πρόσωπα των άλλων πρέσβεων, παρόντων εδώ, για την ένδειξη αλληλεγγύης στον λαό μας και την συμπαράστασή τους στα όσα συνέβησαν. Είμαι βαθιά πεπεισμένος ότι παρά τον ριζοσπαστισμό, ο οποίος φτάνει μέχρι τη δολοφονία αθώων,  υπάρχει εν τω μεταξύ  μια σαφής κατανόηση ότι όλες αυτές οι τρομοκρατικές ενέργειες δε μπορούν να αλλάξουν την ιστορική πορεία ακόμα κα του λαού μας, διότι στη βάση των όλων ευρίσκεται η πνευματική δύναμη των ανθρώπων.

Όταν παρακολουθούμε από τηλεόραση τα τρομακτικά ρεπορτάζ για τις εξελίξεις στην Ιαπωνία, πολλοί από μας έρχονται σε πολύ σωστά, κατά την άποψή μου, κοσμοθεωρητικά συμπεράσματα. Η Ιαπωνία από την τεχνολογική άποψη και την οργάνωση της κοινωνικής ζωής βρίσκεται δεκάδες χρόνια μπροστά από τις χώρες όπως είναι η Ρωσία. Αποτελεί σύμβολο της τεχνολογικής προόδου. Και όμως, τι παρατηρούμε σήμερα; Ένα κύμα αφανίζει αυτό τον ισχυρό επιστημονικό και τεχνολογικό πολιτισμό ολόκληρο, όπως ακριβώς ο κατακλυσμός την εποχή του Νώε. Και τι παραμένει; Παραμένει μόνο άνθρωπος. Και από το ηθικό του εξαρτάται το μέλλον του. Γι΄ αυτό τον λόγο όλος ο ρομαντικός μας θαυμασμός των επιτευγμάτων της διάνοιας ή της δυνάμεως της σύγχρονης διοίκησης, της πολιτικής, της οικονομικής και της επιστημονικής δυνάμεως πρέπει να διορθωθεί μετά από την παρακολούθηση αυτών των φοβερών σκηνών. Η πνευματική ζωή του ανθρώπου δε μπορεί να τεθεί στο περιθώριο της κοινωνικής υπάρξεως. Πρέπει να ευρίσκεται στο κέντρο και μόνο με βάση αυτής της δυνάμεως μπορούμε να προχωρήσουμε και να νικήσουμε, ακόμα και αντιμετωπίζοντας.

Η χώρα σας επίσης διέρχεται μια εποχή δύσκολη, εποχή μιας σοβαρής οικονομικής κρίσεως και οικονομικών αναταραχών, και, όπως πληροφορούμαστε και πάλι από την τηλεόραση, η αντίφραση των ανθρώπων είναι διαφορετική. Προσευχόμαστε και ελπίζουμε ότι η πνευματική και η Ορθόδοξη βάση του Ελληνικού γένους θα αποτελεί εν προκειμένω ένα επαρκές θεμέλιο για την οικοδομή μιας επιτυχούς και ήσυχης υπάρξεως της χώρας σας.

Σήμερα τόσο η Βόρεια Αφρική, όσο η Μέση Ανατολή επίσης βιώνουν αναταραχές. Εκεί είναι, όπου κατοικεί ένας σημαντικός αριθμός Ορθοδόξων πιστών, οι οποίοι είναι μέρος του Ορθόδοξου κόσμου, και επομένως δεν είναι πρόβλημα μόνο της ισλαμικής κοινότητας. Γι΄αυτό φρονώ, ότι η συμμετοχή των Ορθοδόξων χωρών στην υπέρβαση των κρίσεων στη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή πρέπει να είναι περισσότερα ενεργός.

Κατά τη γνώμη μου, για να εξασφαλίσουμε μια πράγματι σταθερή και συνετή πορεία του ανθρώπινου πολιτισμού, χρειάζεται η ενίσχυση της πνευματικής βάσεως της ανθρώπινης υπάρξεως.  Πρόκειται βέβαια για παραδοσιακές αξίες, όπως είναι οι ηθικές,  το ακέραιο της ανθρώπινης προσωπικότητας, η οικογένεια, καθώς και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ελευθερία, ελεημοσύνη και δικαιοσύνη.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ρωσίας καλεί να κατασταθούν οι παραδοσιακές ηθικές αξίες ακρογωνιαίος λίθος της εσωτερικής πολιτικής κοινωνικής ανάπτυξης και των διεθνών σχέσεων. Αυτή η έκκληση αντιμετωπίζεται διαφορετικά, οι μεν δείχνουν μεγάλο ενδιαφέρον και προθυμία να συμμετάσχουν στη συζήτηση προβλημάτων, οι δε προς το παρόν δεν δείχνουν ευαισθησία στο θέμα. Πέρυσι στα γραφεία του ΟΗΕ στη Γενεύη διεξάχθηκε μια σπουδαία διεθνής ημερίδα με θέμα την «Προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δια της καλύτερης κατανόησης των παραδοσιακών αξιών της ανθρωπότητας». Είμαστε βαθιά ικανοποιημένοι με το ίδιο το γεγονός της διεξαγωγής αυτής της ημερίδας και το σημαντικό ενδιαφέρον που προκάλεσε στο διεθνές κοινό.

Συνερχόμενοι σήμερα στη φιλόξενη Πρεσβεία της Ελλάδας επ΄ευκαιρίας της Κυριακής της Ορθοδοξίας, εκφράζουμε τη βαθιά μας πίστη στον θρίαμβο της αλήθειας και δικαιοσύνης. Δυστυχώς αυτή η πεποίθηση λείπει καμιά φορά από τον σύγχρονο άνθρωπο. Πιστεύω ότι οι Ορθόδοξες Εκκλησίες και οι Ορθόδοξοι λαοί καλούνται σήμερα να μην ακολουθούν μια ξένη προς αυτούς γραμμή, αλλά με βάση τη δική τους πνευματική εμπειρία να προσφέρουν ένα νέο και ελκυστικό παράδειγμα ακόμα και για την οικοδομή της κοινωνικής ζωής των ανθρώπων στις διεθνείς σχέσεις.  .