Αρχική σελίδα Ειδήσεις
Μικρὴ συμβολὴ στὸ διάλογο γιὰ τὸ Οὐκρανικὸ «Αὐτοκέφαλο»…

Μικρὴ συμβολὴ στὸ διάλογο γιὰ τὸ Οὐκρανικὸ «Αὐτοκέφαλο», ΜΕΡΟΣ Β΄

Πρωτοπρεσβύτερος

Ἀναστάσιος Κ. Γκοτσόπουλος

Ἐφημέριος Ἱ. Ν. Ἁγ. Νικολάου Πατρῶν

τηλ. 6945-377621,  agotsopo@gmail.com

Πάτρα  4.2.2019

 ΜΕΡΟΣ   Β΄ 

Οὐκρανικὸ Αὐτοκέφαλο  ἢ  κακοκέφαλο;

Στὸ α΄ μέρος τῆς μικρῆς συμβολῆς μας προσκομίσαμε ἐπίσημα στοιχεῖα, ἔγγραφα καὶ ἐκδόσεις  κυρίως τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου (Τυπικὰ 11-17ου αἰ., Συνταγμάτια 18-20ου αἰ.), μελέτες στελεχῶν καὶ συνεργατῶν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου (Ἀρχειο-φύλακας τοῦ Οἰκ. Θρόνου Κ. Δελλικάνης, π. Θ. Ζήσης, Β. Σταυρίδης, Βλ. Φειδᾶς, Γρ. Λαρεντζάκης) καθὼς καὶ ἐπίσημα διατυπωμένες θέσεις τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Βαρθολομαίου (ἐπιστολές, ὁμιλίες). Ὅλα τά ἀνωτέρω στοιχεῖα συνομολογοῦν μία ἀπολύτως βέβαιη ἐκκλησιαστικὴ πραγματικότητα: τοὺς τελευταίους τρισείμισι αἰῶνες ἡ «Μητρόπολις Κυόβου» ἢ «Μικρὰ Ρωσία», μέρος τῆς σημερινῆς Οὐκρανία, ἀστασίαστα ὑπαγόταν στὴν Ἐκκλησία τῆς Ρωσίας καὶ τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχα ἀσκοῦσε τὴν πλήρη κανονικὴ δικαιοδοσία του σὲ ὅλα τα ζητήματα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς καὶ κυρίως στὰ δύο καίριας σημασίας σημεῖα τῆς ἐκλογῆς καὶ κρίσεως τῶν ἐπισκόπων, ἐνῶ οἱ κάτοικοι τῆς Οὐκρανίας συμμετεῖχαν ἐνεργά σὲ ὅλες τὶς ἐκφάνσεις τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς τοῦ Πατριαρχείου τῆς Μόσχας (ἐνοριακὴ ζωή, μοναχισμὸς θεολογικὲς σπουδές, διοίκηση).

Θὰ μποροῦσε κάποιος νὰ ἰσχυριστεῖ – δικαίως ἀπὸ μία πλευρὰ – ὅτι ἡ παράθεση τῶν ἀνωτέρω ἀδιαμφισβητήτων ἱστορικῶν στοιχείων εἶναι τελείως περιττή, διότι γιὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ ὑπάρχει ἕνα ἄλλο ὕψιστο κριτήριο τὸ ὁποῖο αὐτὸ καὶ μόνο σὲ παρόμοιες περιπτώσεις ἀποφαίνεται τελεσίδικα: ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία καὶ ζωὴ ἢ μὲ ἄλλα λόγια αὐτὸ ποὺ ἔγραψε ὁ Βικέντιος Λερίνης «quod ubique, quod semperque, quod ab omnibus creditum est» («ὅ,τι παντοῦ, πάντοτε καὶ ὑπὸ πάντων ἐπιστεύθη»). Αὐτὸ τὸ ὁποῖο στὴν κανονικὴ παράδοση ἔχει χαρακτηριστεῖ ὡς «ἔθος» [43] καὶ ἔχει ἐφαρμογὴ ἀκόμα καὶ σὲ ζητήματα κανονικῆς δικαιοδοσίας. Ἄλλωστε τὸ αὐτοκέφαλο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου ἐπικυρώθηκε ὑπὸ τῆς Γ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου (431 μΧ) ἀκριβῶς λόγῳ τοῦ ἐπικρατήσαντος ἐθίμου οἱ ἐν Κύπρῳ ἐπίσκοποι νὰ χειροτονοῦνται ἀπὸ τὴ Σύνοδό τους καὶ ὄχι ἀπὸ τὸν Θρόνο τῆς Ἀντιοχείας: «ἔξουσι τὸ ἀνεπηρέαστον καὶ ἀβίαστον οἱ τῶν ἁγίων ἐκκλησιῶν, τῶν κατὰ τὴν Κύπρον, προεστῶτες, κατὰ τοὺς κανόνας τῶν ὁσίων Πατέρων, καὶ τὴν ἀρχαίαν συνήθειαν, δι᾿ ἑαυτῶν τάς χειροτονίας τῶν εὐλαβεστάτων ἐπισκόπων ποιούμενοι· τὸ δὲ αὐτὸ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων διοικήσεων, καὶ τῶν ἁπανταχοῦ ἐπαρχιῶν παραφυλαχθήσεται· … Ἔδοξε τοίνυν τῇ ἁγίᾳ καὶ οἰκουμενικῇ συνόδῳ, σῴζεσθαι ἑκάστῃ ἐπαρχίᾳ καθαρᾷ καὶ ἀβίαστα τὰ αὐτῇ προσόντα δίκαια ἐξ ἀρχῆς καὶ ἄνωθεν, κατὰ τὸ πάλαι κρατῆσαν ἔθος» (κανόνας Γ-8). Σχετικοὶ εἶναι καὶ οἱ πολὺ σημαντικοί κανόνες Α-6, Β-2, Δ-28 ποὺ ἀφοροῦν σὲ κανονικὴ δικαιοδοσία ἐπαρχιῶν.

Τοὺς τελευταίους, λοιπόν, τρισείμισι αἰῶνες «κατὰ τὸ πάλαι κρατῆσαν ἔθος», «παντοῦ, πάντοτε καὶ ὑπὸ πάντων ἐπιστεύθη» καὶ διεκηρύχθη ὅτι ἡ «Μικρὰ Ρωσία» ὑπαγόταν στὴν Ἐκκλησία τῆς Ρωσίας.

Συνεπῶς, ἡ ἐκκλησιατικὴ ἐμπειρία-παράδοση ἔχει πανορθοδόξως ἀποφανθεῖ καὶ ἐναπόκειται σὲ ἕνα ἕκαστο, ὡς τοπικὲς  Ἐκκλησίες καὶ ὡς πρόσωπα ὁ σεβασμός της.

Α. ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΥΓΗ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΩΝ (ἠθελημένων καὶ μὴ…)

  1. ΠΟΙΟΣ ΧΟΡΗΓΕΙ ΤΟ ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΟ;

Ἀσφαλῶς,  ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης ὑπὸ προϋποθέσεις[44]!  

Τίποτα στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία δὲν γίνεται χωρὶς τὶς προϋποθέσεις, τὶς ὁποῖες ἔχει θεσμοθετήσει ἡ ἐκκλησιαστικὴ παράδοση. Μόνο ὁ πάπας μπορεῖ νὰ ἐνεργεῖ ἄνευ προϋποθέσεων ὡς …ἀλάθητος!  Βέβαια, ἀκόμα καὶ αὐτὸς μόνο ὅταν ὁμιλεῖ ex cathedra, ὄχι πάντοτε…

  1. ΔΙΚΑΙΟΥΤΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑΣ ΤΗΝ ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΙΑ;

Ἀσφαλῶς, Ναί! Ὅμως, ὑπὸ προϋποθέσεις.

Διότι κανένα δικαίωμα στὴν Ἐκκλησία δὲν ὑφίσταται ἀπροϋπόθετα. Προσοχή, ὅμως: Μόνο ἡ Ἐκκλησία δικαιοῦται τὴν αὐτοκεφαλία… Οὔτε τὸ κράτος, οὔτε θρησκευτικές ὁμάδες…

 

  Β.  Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ καί τά  ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΙΜΗΣ

Ἀπὸ τοὺς πρώτους χριστιανικοὺς αἰῶνες πρωταρχικὸ καὶ κύριο μέλημα τῆς Ἐκκλησίας  ἦταν ἡ μὲ κάθε τρόπο καὶ μέσο διακράτηση τῆς ἐν Ἀληθείᾳ ἑνότητάς Της. Αὐτὸ ἐπεδίωξε καὶ μὲ τὴ διοικητική Της διάρθρωση. Ἀρχικά, στὸ ἐπίπεδο τῆς ἁπλῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐπαρχίας, τόνισε τὴν ἐπισκοπικὴ διακονία καὶ τὴν ἐπιφόρτισε μὲ αὐξημένη διοικητικὴ εὐθύνη, ἐνῶ πολὺ σύντομα συνέστησε εὐρύτερες διοικητικὲς μονάδες στὶς ὁποῖες ὑπάγονταν περισσότερες ἐκκλησιαστικὲς ἐπαρχίες (Μητροπολιτικὸ σύστημα ἢ τῆς Ἐξαρχίας), καί ἀργότερα, στὴν Δ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο (451) ὑπερύψωσε ὁρισμένους Θρόνους σὲ Πατριαρχεῖα παρέχοντάς τους «πρεσβεῖα τιμῆς» καὶ ὑπερμητροπολιτικὴ ἁρμοδιότητα (Ρώμη, Κωνσταντινούπολη, Ἀλεξάνδρεια, Ἀντιόχεια, Ἱεροσόλυμα). Ἡ σύμπραξη καὶ συνεργία τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἐπαρχιῶν σὲ ὁρισμένα ζητήματα συντελεῖτο σὲ Συνόδους (Τοπικές, Ἐπαρχιακές, Πατριαρχικές, Ἐνδημοῦσες, Οἰκουμενικὲς κλπ), στὶς ὁποῖες προσέρχονταν οἱ ἐπίσκοποι κομίζοντες τὸ ἐκκλησιαστικὸ φρόνημα τῶν ὑπ’αὐτῶν ἐπαρχιῶν. Ἔτσι, ἔχουμε ἀπὸ τοὺς πρώτους χρόνους πολυάριθμες τοπικὲς Συνόδους νὰ ἀντιμετωπίζουν διάφορα ζητήματα ποὺ ἀπαιτοῦσαν κοινὴ ἀντιμετώπιση. Αὐτὴ ἡ “λογικὴ” τῆς ἐκκλησιαστικῆς διάρθρωσης “ἂντεξε” στὸ χρόνο καὶ στὶς μεταβληθεῖσες ἱστορικὲς συνθῆκες (Βυζαντινὴ Αὐτοκρατορία, ἐξάπλωση Ἰσλάμ, πτώση Κωνσταντινουπόλεως, Ὀθωμανικὴ κυριαρχία, νεότερα ἐθνικὰ κράτη) καὶ προσαρμοσμένη ἰσχύει καὶ σήμερα στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Βέβαια, τὰ πέντε, ἀρχικά, Πατριαρχεῖα, μειώθηκαν σὲ τέσσερα μὲ τὴν ἀποστασία τῆς Ρώμης ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία (1054 μΧ) καὶ στὴ συνέχεια αὐξήθηκαν σὲ 14 τοπικὲς Αὐτοκέφαλες ἐκκλησιαστικὲς ὀντότητες (Πατριαρχεῖα καὶ Αὐτοκέφαλες Ἐκκλησίες). Σκοπὸς αὐτῆς τῆς διαρθρώσεως εἶναι ἡ ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία γιὰ τὴν ἐκκλησιαστικὴ παράδοση εἶναι μεῖζον ζήτημα, παράλληλα μὲ τὴν πιστότητα στὴν ἀποκαλυφθεῖσα εὐαγγελικὴ ἀλήθεια.

Θεμελιώδεις κανονικὲς ἀρχές, ποὺ διέπουν ὁλόκληρη τὴν ἐκκλησιαστικὴ παράδοση εἶναι ὁ σεβασμὸς στὴν ἐδαφικὴ κανονικὴ δικαιοδοσία κάθε τοπικῆς Ἐκκλησίας καὶ ἡ κανονικὴ δικαιοδοσιακὴ πληρότητα, δηλαδὴ, ὅτι κάθε τοπικὴ Ἐκκλησία – ἀνεξάρτητα μὲ τὸ μέγεθος ἢ τὴν ἱστορία της ἢ τὴ “δύναμή” της – εἶναι ἀπολύτως κυρίαρχη νὰ διοικεῖ τὰ τοῦ οἴκου της χωρὶς ἔξωθεν παρεμβάσεις ἀπὸ ἄλλες τοπικὲς Ἐκκλησίες. Μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο ἀποθαρρύνεται ἡ ἀλαζονεία τῶν ἰσχυρῶν Ἐκκλησιῶν, περιορίζεται ἡ καταδυνάστευση τῶν μικροτέρων καὶ ἀδυνάμων, ἐξασφαλίζεται ὁ σεβασμὸς μεταξύ τῶν Ἐκκλησιῶν καὶ τελικὰ ἐπιτυγχάνεται τὸ μέγα ζητούμενο ποὺ εἶναι ἡ ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας.

Ἡ ὁποιαδήποτε ὑπερόρια παρέμβαση χωρὶς τὴν ἄδεια τῆς κανονικῆς Ἀρχῆς (ἐπισκόπου) στὰ ἐσωτερικὰ μιᾶς ἐκκλησιαστικῆς ἐπαρχίας (ἐπισκοπῆς) ἢ τοπικῆς Ἐκκλησίας – ἀκόμα καὶ ἡ ἁπλὴ ἱεροπραξία – χαρακτηρίστηκε στὴν κανονικὴ ὁρολογία ὡς «εἰσπήδηση» καὶ ἐπισύρει σοβαρὲς κανονικὲς ποινὲς (καθαίρεση, ἀναθεματισμό). Ἡ κανονική, συνοδικὴ καὶ σύνολη ἡ ἐκκλησιαστικὴ παράδοση εἶναι ἐξαιρετικὰ αὐστηρή, διότι ἡ συμπεριφορὰ αὐτὴ ὑποδηλώνει ἔλλειψη σεβασμοῦ στὴν ἐκκλησιαστικὴ τάξη καὶ αἰτία καὶ ἀφορμὴ διχοστασίας καὶ ἀταξίας καί, τελικά, διάσπαση τῆς περιπόθητης ἑνότητας τῆς Ἐκκλησίας.

Ὅταν ὅμως παρίστατο ζήτημα ποὺ κλόνιζε τὴν ἐκκλησιαστικὴ ἑνότητα ἢ τὴν πιστότητα στὴν ἀλήθεια μιᾶς τοπικῆς Ἐκκλησίας, ἐκαλεῖτο ἡ κάθε τοπικὴ Ἐκκλησία νὰ τὸ ἀντιμετωπίσει. Σὲ περίπτωση ποὺ ἡ τοπικὴ Ἐκκλησία ἀρνεῖτο ἢ ἀδυνατοῦσε νὰ τὸ ἐπιλύσει ἀναλαμβανόταν πρωτοβουλία καὶ συγκροτεῖτο Σύνοδος περισσοτέρων τοπικῶν Ἐκκλησιῶν (Τοπικὴ) ἢ ὅλων των Ἐκκλησιῶν (Πανορθόδοξη ἢ Οἰκουμενικὴ) ποὺ ἐπιλαμβανόταν τῆς λύσεως τοῦ ζητήματος.

Στὴ διαδικασία αὐτὴ ἰδιαίτερα σημαντικὸς ἦταν ὁ ρόλος τῶν ἐπιφανῶν Θρόνων καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ Θρόνου τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ὁ ὁποῖος ἒχε τιμηθεῖ μὲ ἐξαιρετικὰ «πρεσβεῖα τιμῆς» δεύτερος στὴν τάξη μετὰ τὴν πρεσβυτέρα Ρώμη (κανόνας Β-3, Δ-28 καὶ Στ-39) καὶ πρῶτος πλέον, μετὰ τὴν ἀποστασία τῆς Ρώμης.

Ἂς μὴ μᾶς διαφεύγει ὅτι ἡ ἔκπτωση τῆς «περιωνύμου Ρώμης» ὀφείλετο, μεταξὺ ἄλλων, καὶ στὴν ἀλλοίωση τοῦ χαρακτήρα τῶν «πρεσβείων τιμῆς» ποὺ ἀδιαμφισβήτητα τῆς ἀναγνώριζε ἡ ἀρχαία Ἐκκλησία. Θέλησε ὁ πάπας  νὰ μετατρέψει τὴν τιμητικὴ πρωτοκαθεδρία σὲ δικαιοδοτικὴ ἐξουσία. Ἔτσι, σιγὰ-σιγὰ διαμορφώθηκε τὸ παπικὸ ἐξουσιαστικὸ πρωτεῖο: ἡ ἀπαίτηση νὰ ἐπεμβαίνει αὐτὸς μόνος σὲ κάθε τοπικὴ Ἐκκλησία ὅταν ἐδημιουργεῖτο κάποιο πρόβλημα, χωρὶς τὴν κοινὴ ἐν Συνόδῳ διαβούλευση μὲ τοὺς ἄλλους ὁμοθρόνους του. Ἡ Ἀνατολικὴ Ἐκκλησία σεβόμενη τὸ συνοδικὸ σύστημα ἀρνεῖται κατηγορηματικά το παπικὸ πρωτεῖο ἐξουσίας καὶ προτείνει τὴν ἐν Συνόδῳ κοινὴ διαβούλευση καὶ ἐπίλυση τῶν ζητημάτων ποὺ ἅπτονται τῶν κοινῶν μεταξύ τῶν Ἐκκλησιῶν ζητημάτων ἢ μειζόνων ζητημάτων ποὺ κλονίζουν τὴν ὕπαρξη μίας Ἐκκλησίας.

Ἔτσι, τὰ «πρεσβεῖα τιμῆς» συνίστανται – μεταξὺ ἄλλων – ὄχι στὴν ἐξουσία λήψεως ἀποφάσεως (αὐτὸ εἶναι παπικὸ πρωτεῖο ἐξουσίας) γιὰ ἕνα ζήτημα, ἀλλὰ στὴν πρωτοβουλία καὶ τὸ συντονισμὸ τῶν ἁρμοδίων (προκαθημένων ἢ ἐκπροσώπων τοπικῶν Ἐκκλησιῶν) γιὰ κοινὴ ἐν Συνόδῳ διαβούλευση καὶ συναπόφαση ἐπὶ τοῦ ἀνακύψαντος ζητήματος. Τὴν πρόσκληση, τὴν προεδρία, τὸ συντονισμό, τὴν πρὸς τὰ ἔξω ἔκφραση τῆς συνοδικῆς ἀπόφασης, τὴν ὑλοποίησή της, ἀσφαλῶς, τὴν ἔχει ὁ τιμηθείς μὲ  τὰ «πρεσβεῖα τιμῆς» Θρόνος, δηλαδὴ ὁ τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Ἀναμφισβήτητα, αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπὸ αἰώνων πράξη καὶ πρακτική τῆς Ἐκκλησίας σὲ σοβαρὰ διεκκλησιαστικὰ ζητήματα. Μόνο σὲ δύσκολες ἱστορικὰ συνθῆκες ἢ σὲ ἐξαιρετικὰ ἐπείγουσες περιπτώσεις μπορεῖ νὰ δικαιολογηθεῖ ἡ κατ’ οἰκονομία, πρὸς καιρὸν ἀπόκλιση ἀπὸ τὴν ἐκκλησιαστικὴ αὐτὴ παράδοση. Ἡ ἐξαίρεση, ὅμως, αὐτὴ δὲν μπορεῖ νὰ μετατραπεῖ σὲ κανόνα καὶ ἀκρίβεια. Ἐπίσης, ἐξαίρεση ἀπὸ τὴν ἀνωτέρω πρακτικὴ διακαιολογεῖται μόνο σὲ περίπτωση αἱρέσεως καὶ ὄχι σὲ ἁπλὸ κανονικὸ ζήτημα.

Ἡ ὑπέρβαση τῶν ἀνωτέρω ἀπὸ τὸ Θρόνο τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ ἡ ἀπόπειρα Αὐτὸς νὰ ἀποφασίζει κυριαρχικὰ γιὰ κανονικὸ ζήτημα ποὺ ἀφορᾶ ἄλλη ἐκκλησιαστικὴ δικαιοδοσία ἢ μία διεκκλησιαστικὴ ὑπόθεση συνιστᾶ ἀπόπειρα ἐπιβολῆς πρωτείου ἐξουσίας, παπικοῦ χαρακτήρα. Αὐτό, ἀσφαλῶς, δὲν ἀποτελεῖ μία λεπτομέρεια ἢ παρωνυχίδα, ποὺ πρέπει νὰ παραβλέψουμε προκειμένου νὰ λυθεῖ ἕνα ζήτημα. Ὄχι! Αὐτὸ ἀποτελεῖ σοβαρότατη ἀλλοίωση θεμελιωδῶν ἀρχῶν τοῦ πολιτεύματος τῆς Ἐκκλησίας, ποὺ ἅπτεται τῆς Ὀρθοδόξου ἐκκλησιολογίας καὶ εἶναι βέβαιο πώς θὰ δημιουργήσει προβλήματα πολλὰ καὶ δυσθεράπευτα. Ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἱστορία ἐπιμαρτυρεῖ γιὰ τὴ σοβαρότητα τοῦ ζητήματος αὐτοῦ (βλ. ἔκπτωση τῆς περιωνύμου Ρώμης…).

 

Γ.  Η ΟΥΚΡΑΝΙΚΗ  ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ  ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ

Εἶναι λίγο-πολὺ γνωστὸ τί ἔχει συμβεῖ στὴν Οὐκρανία. Ὁ ρωσικὸς καὶ οὐκρανικὸς λαὸς ἔχουν κοινὴ καταγωγὴ ἀπὸ τοὺς Ρώς, οἱ ὁποῖοι  βαπτίστηκαν  τὸ 10ο αἰ. στὸ Κίεβο. Ἔτσι τὸ Κίεβο («Μικρὴ Ρωσία») εἶναι ἡ πνευματικὴ κολυμβήθρα τῶν ρωσικῶν λαῶν καὶ ἔχει ξεχωριστὴ θέση στὴν κοινὴ ἐθνικὴ καὶ θρησκευτικὴ συνείδησή τους. Τὴν ἑνότητα αὐτὴ θέλησαν ἀπὸ πολὺ νωρὶς νὰ διασπάσουν οἱ δυτικοὶ καὶ χρησιμοποίησαν κάθε μέσο μὲ αἰχμὴ τοῦ δόρατος τὴν Οὐνία (Σύνοδος Βρέστης, 1596). Πολλὲς φορὲς τὸ κατόρθωσαν αὐτὸ, ἀλλὰ πάλι ἡ ἰσχυρὴ πολιτιστικὴ καὶ πνευματικὴ παράδοση ἐπανένωνε τὸ λαό. Ἰσχυρότατος παράγοντας ἑνοποιητικός τῶν ρωσικῶν λαῶν ἦταν τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο, τὸ ὁποῖο μὲ κάθε τρόπο προσπάθησε νὰ κρατήσει ἑνωμένες ὑπὸ μία ἐκκλησιαστικὴ διοίκηση τὴ Μεγάλη (Μόσχα) καὶ Μικρὴ (Κίεβο) Ρωσία, στὴν κανονικὴ δικαιοδοσία τοῦ ὁποίου ὑπάγονταν μέχρι τὰ μέσα του 15ου αἰ[45]. Οἱ δυτικὲς δυνάμεις ποτὲ δὲν παραιτήθηκαν ἀπὸ τὴν προσπάθειά τους νὰ διασπάσουν τὴν πνευματική, πολιτιστικὴ καὶ διοικητικὴ ἑνότητα Μεγάλης-Μικρῆς  Ρωσίας[46].

Ὅσο ὑπῆρχε πολιτικὴ ἑνότητα (τσαρικὴ αὐτοκρατορία καὶ ἀργότερα ΕΣΣΔ) οἱ διασπαστικὲς δυνάμεις δὲν μποροῦσαν νὰ δραστηριοποιηθοῦν καὶ ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἑνότητα ἦταν γενικὰ ἀπρόσβλητη. Μετὰ τὴ διάλυση τῆς ΕΣΣΔ καὶ τὴν πολιτικὴ ἀνεξαρτητοποίηση τῆς Οὐκρανίας οἱ ΗΠΑ καὶ οἱ εὐρωπαϊκὲς δυνάμεις θέλησαν νὰ ἀποσπάσουν τὴν Οὐκρανία ἀπὸ τὴν ἐπιρροὴ τῆς Ρωσίας καὶ νὰ τὴν ἐντάξουν στοὺς δικούς τους πολιτικοὺς καὶ στρατιωτικοὺς σχηματισμούς. Γιὰ νὰ τὸ πετύχουν αὐτὸ ἔπρεπε νὰ προσβάλουν τὴ ἑνοποιὸ δύναμη τῶν ρωσικῶν λαῶν, δηλαδὴ τὴν Ἐκκλησία. Ἔτσι, ἐνῶ ὁ Οὐκρανικός λαὸς παρέμενε ἑνωμένος ὑπὸ μία πνευματικὴ-ἐκκλησιαστικὴ διοίκηση, οἱ φιλοδυτικὲς πολιτικὲς ἡγεσίες ἀγωνίστηκαν γιὰ ἐκκλησιαστικὴ χειραφέτηση ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας στὸ ὁποῖο ὑπαγόταν ἐδῶ καὶ τρεισήμισι αἰῶνες ἀνελλιπῶς. Τὴν ἐπ’ αὐτοῦ πλούσια ἐπιχειρηματολογία τὴν εἶχε “ἔτοιμη” ἤδη ἀπὸ τὸ 1833 ὁ δικός μας Θεόκλητος Φαρμακίδης καὶ ὑπάρχει ἤδη προηγούμενο “ἐπιτυχοῦς” ὑλοποίησης (Ἑλλάδα, 1833-1850)… Ἡ Μόσχα ἐπικαλούμενη τὴν κανονικὴ ἐπὶ τῆς Οὐκρανίας δικαιοδοσία της (ποὺ ἔχει ἀναγνωριστεῖ πανορθοδόξως τοὺς τελευταίους τρεῖς αἰῶνες), τὴν ἱστορία, τὴν ἑνότητα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ρωσικῆς παράδοσης, τὸ γεγονὸς ὅτι κοιτίδα-κολυμβήθρα τῶν Ρώς (ὅλων τῶν ρωσικῆς καταγωγῆς φυλῶν καὶ λαῶν) εἶναι τὸ Κίεβο κοκ ἀρνήθηκε νὰ χορηγήσει τὴν ἐκκλησιαστικὴ χειραφέτηση. Καὶ αὐτὴ τὴν ἐπιχειρηματολογία της τὴν “ἐτοίμασε” ὁ δικός μας Κωνσταντῖνος Οἰκονόμου!

Ἀξιοσημείωτο εἶναι ὅτι οἱ Οὐκρανοὶ ἐπίσκοποι τό 1991-1992 ζήτησαν ἐγγράφως τὴν χορήγηση τοῦ Αὐτοκεφάλου ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία τῆς Ρωσίας καὶ ὄχι ἀπὸ τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο, διότι κατὰ τὴν ἐκκλησιαστική τους αὐτοσυνειδησία ὑπάγονταν κανονικὰ ὑπὸ τὸ ὠμοφόριο τοῦ Μόσχας καὶ ὄχι τοῦ Κωνσταντινουπόλεως[47]. Καὶ ἐκ τῶν Οὐκρανῶν ἐπισκόπων τῶν σχισματικῶν ὁμάδων τοῦ Φιλαρέτου (Ντενισένκο) καὶ Μακαρίου (Μαλέτιτς), οἱ ὁποῖοι σήμερα ὑπεραμύνονται τῆς Κωνσταντινουπόλεως,  ἐπειδὴ τοὺς χορήγησε τὸ «αὐτοκέφαλο»,  πρὶν ἀπὸ λίγα χρόνια θεωροῦσαν ὡς «μητέρα Ἐκκλησία» τὴν Μόσχα καὶ σὲ αὐτὴ ἀπευθύνθηκαν γιὰ νὰ τοὺς χορηγήσει τὴν Αὐτοκεφαλία…

Ἡ Μόσχα δὲν συμφώνησε μὲ τὴν παροχὴ αὐτοκεφάλου καὶ δὲν προώθησε τὸ αἴτημα τῶν Οὐκρανῶν στὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο γιὰ διορθόδοξη διαβούλευση καὶ ἀπόφαση. Ἡ Μόσχα ἀντὶ Αὐτοκεφαλίας ἔχει παραχωρήσει ἀπὸ τὸ 1990 στὴν Οὐκρανία πλήρη ἐκκλησιαστικὴ Αὐτονομία, διακρατώντας ὅμως τὴν ἑνότητα μεταξύ τῶν δύο Ἐκκλησιῶν. Ἡ Αὐτονομία τῆς Οὐκρανίας εἶναι εὐρύτατη: Σύμφωνα μὲ τὸ Καταστατικὸ της[48] «Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας εἶναι ἀνεξάρτητη καί αὐτόνομη  στὴ διοίκηση καὶ ὀργάνωσή της» (ἄρθρο I,1),  ἔχει δική της Σύνοδο Ἱεραρχίας στὴν ὁποία συμμετέχουν ὅλοι οἱ ἐπίσκοποι τῆς Οὐκρανίας (ἄρθρο I,2), ἡ ὁποία ἐπιλαμβάνεται «ὅλων τῶν θεμάτων ποὺ ἀφοροῦν στὴ ζωὴ τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας» (ἄρθρο III, 6). Ἡ Σύνοδος τῆς Οὐκρανίας χωρὶς τὴ συμμετοχὴ ἐκπροσώπου τοῦ Πατριαρχείου τῆς Μόσχας ἐκλέγει κυριαρχικά τούς ἐπισκόπους της (δίκαιο χειροτονιῶν-jus ordinandi), ἀκόμα καὶ τὸν Ἀρχιεπίσκοπό της (μὲ τὸν ἱστορικὸ τίτλο: «Μητροπολίτης Κιέβου») (ἄρθρο III, 9) καὶ ἀσφαλῶς ἔχει καὶ τὸ δικαίωμα κρίσεως τῶν ἀνωτέρω (δίκαιο κρίσεως-jus jurandi) (ἄρθρο 8). Ἐπίσης, «ἡ Σύνοδος τῆς Ἱεραρχίας μπορεῖ νὰ ἀνακοινώνει τὴν κατάταξη νέων Ἁγίων καὶ νὰ δέχεται τὶς λειτουργικὲς ἀκολουθίες, ποὺ συνθέτοναται πρὸς τιμὴν τους» (ἄρθρο III,7). Ἐπὶ πλέον, ἡ Σύνοδος τῆς Οὐκρανίας κυριαρχικὰ ψηφίζει καὶ τροποποιεῖ τὸν Καταστατικό της Χάρτη (ἄρθρο II,7)! Γιὰ τὶς ἀποφάσεις αὐτὲς δὲν ἀπαιτεῖται ἔγκριση ἀπὸ τὴ Μόσχα οὔτε ἡ Μόσχα ἔχει δικαίωμα ἀρνησικυρίας (veto) στὴν ὅποια συνοδικὴ ἀπόφαση τῆς Οὐκρανίας. Τέλος, ὁ Μητροπολίτης Κιέβου συμμετέχει στὴ Σύνοδο τοῦ Πατριαρχείου τῆς Μόσχας ὡς πρῶτος τῇ τάξει.

Μὲ ἄλλα λόγια, ἡ Οὐκρανία ἀπολαμβάνει καθεστῶτος πλήρους ἀνεξαρτησίας ὑπὸ τὸ ὠμoφόριο τοῦ Μόσχας, ἀλλὰ στὶς διορθόδοξες σχέσεις συμμετέχει ὡς ἐπαρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ρωσίας.

Ἀξίζει νὰ σημειώσουμε ὅτι ἡ Αὐτονομία ποὺ ἔχει ἐξασφαλίσει ἡ Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας εἶναι πολὺ εὐρύτερη ἀπὸ αὐτὴ ποὺ ἔχει παραχωρηθεῖ ἀπὸ τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο στὶς Αὐτόνομες Ἐκκλησίες τῆς Φινλανδίας καὶ τῆς Ἐσθονίας καὶ στὴν ἡμιαυτόνομη Ἐκκλησία τῆς Κρήτης: α) Στὴν Ἐκκλησία τῆς Ἐσθονίας «ἡ ἐκλογή, ἡ χειροτονία καὶ ἡ ἀντικατάσταση τοῦ μητροπολίτη θὰ ἐνεργοῦνται ἀπὸ τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο, ἐνῶ τῶν ἄλλων ἐπισκόπων ἀπὸ τὸν μητροπολίτη»[49], β) παρομοίως καὶ στὴν Ἐκκλησία τῆς Φινλανδίας[50], ἐνῶ γ) στὴν Ἐκκλησία τῆς Κρήτης ἡ ἐκλογὴ τῶν μητροπολιτῶν γίνεται ὑπὸ τῆς Ἐπαρχιακῆς Συνόδου καί τοῦ Ἀρχιεπισκόπου ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖο Κωνσταντινουπόλεως.

Βάσει τῶν ἀνωτέρω δὲν μποροῦμε νὰ κατανοήσουμε τὴν ἀξιολόγηση τοῦ καθηγητοῦ Φειδᾶ γιὰ τὸ Αὐτόνομο καθεστὼς τῆς Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας ὅταν γράφει σὲ πρόσφατο ἄρθρο του: «ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία Οὐκρανίας ἔχει δῆθεν σήμερον,… μία ἐκκλησιαστική αὐτονομία καί μία ἐσωτερική διοικητική ἀνεξαρτησία, κατ’ ἀναφοράν ὅμως προς τό Πατριαρχεἶο Μόσχας… Βεβαίως, ἡ ἰδιότυπη αὐτή ἐπαχθής ἀνεξαρτησία κατοχυρώνεται μέ τόν Καταστατικό Χάρτη της, ἀφοῦ ἡ Ἱ. Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας ἐκλέγει καί χειροτονεῖ ὄχι μόνο ὅλους τούς ἀρχιερεῖς τῆς Οὐκρανίας, ἀλλά καί τόν Προκαθήμενό της Μητροπολίτη Κιέβου καί πάσης Οὐκρανίας. Ἐν τούτοις, τό αὐτό καθεστώς τῆς ἐπαχθοῦς ἀνεξαρτησίας τῆς Ἐκκλησίας Οὐκρανίας σχετικοποιεῖται καί ἀποδυναμώνεται ἀπό τήν ἀντικανονική ἀξίωση τοῦ Πατριαρχείου Μόσχας νά εἶναι ὁ Μητροπολίτης Κιέβου τακτικό μέλος καί τῆς Ἱ. Συνόδου τοῦ Πατριαρχείου Μόσχας, γιά νά ἐκφράζεται προφανῶς ἡ αὐθαίρετη ἀξίωση τῆς πλήρους ὑπαγωγῆς της στήν κανονική του δικαιοδοσία»[51]. Σημειώνεται ὅτι ἡ κατὰ τὸν καθηγητὴ «ἀντικανονική ἀξίωση τοῦ Πατριαρχείου Μόσχας νά εἶναι ὁ Μητροπολίτης Κιέβου τακτικό μέλος καί τῆς Ἱ. Συνόδου τοῦ Πατριαρχείου Μόσχας» προβλέπεται ἀπὸ τὸν Καταστατικὸ Χάρτη τοῦ 1945, ὁ ὁποῖος ἐγκρίθηκε ἀπὸ Σύνοδο στὴ Μόσχα μὲ τὴ συμμετοχὴ σχεδὸν ὅλων τῶν Ὀρθοδόξων Τοπικῶν Ἐκκλησιῶν καὶ τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου συμπεριλαμβανομένου, ὅπως ὁ ἴδιος ὁ καθηγητὴς παλαιότερα σημείωνε[52].  Ἐπὶ πλέον δέ, ἀκόμα καὶ ἡ Σύνοδος τῆς Κρήτης στή σχετικὴ ἀπόφασή της γιὰ τὸ αὐτόνομο προβλέπει τὴ δυνατότητα τῆς συμμετοχῆς τοῦ Πρώτου τῆς αὐτονόμου Ἐκκλησίας «εἰς τὴν Σύνοδον τῆς Αὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας» (§ 1δ). Συνεπῶς, ποῦ ἔγκειται ἡ ἀντικανονικότητα τῆς συμμετοχῆς;

Σήμερα στὴ Σύνοδο τῆς Ἱεραρχίας τῆς Αὐτόνομης Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας συμμετέχουν περίπου 90 ἐπίσκοποι ποὺ διαποιμαίνουν 53 ἐπαρχίες. Τῆς Συνόδου προΐσταται ὡς Μητροπολίτης Κιέβου ὁ Ἐπίσκοπος Ὀνούφριος, ὁ ὁποῖος καὶ συμμετέχει ὡς μόνιμο μέλος τῆς Συνόδου τοῦ Πατριαρχείου τῆς Μόσχας. Στὴν Αὐτόνομη Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας ὑπάγονται περίπου 12.500 ἐνορίες[53] καὶ 250 Ἱ. Μονές (οἱ σπουδαιότερες Μονὲς τῆς Οὐκρανίας – Λαύρα τῶν Σπηλαίων τοῦ Κιέβου, Λαύρα Ποτσάεφ), στὶς ὁποῖες ἐγκαταβιοῦν περισσότεροι ἀπὸ 5.000 μοναχοί. Ἡ Αὐτόνομη Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας μέχρι τὸ 2018 ἦταν ἀναγνωρισμένη ἀπὸ ὅλες τὶς Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες, ἀκόμα καὶ ἀπὸ τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο, ὡς ἡ Ἐκκλησία ποὺ ἐκφράζει τοὺς Ὀρθοδόξους τῆς Οὐκρανίας.

 

Δ. ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ ΣΧΙΣΜΑ: ΚΑΘΑΙΡΕΣΕΙΣ  καί … ΑΥΤΟΧΕΙΡΟΤΟΝΙΕΣ

Οἱ περισσότεροι ἀπὸ τοὺς Οὐκρανοὺς ἐπισκόπους καὶ οἱ Ἱ. Μονὲς ποὺ εἶχαν ζητήσει τὸ Αὐτοκέφαλο ἀπὸ τὴ Μόσχα ἔμειναν ἱκανοποιημένοι ἀπὸ τὴν εὐρύτατη αὐτονομία ποὺ παραχωρήθηκε στὴν Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας καὶ δὲν ἐπέμειναν πλέον στὸ αἴτημα γιὰ αὐτοκεφαλία.

Ὁρισμένοι ὅμως ἀπὸ τοὺς Οὐκρανοὺς ἐπισκόπους ἀποσχίσθηκαν ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας καὶ συγκρότησαν τὴν αὐτοανακηρυχθεῖσα «Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας-Πατριαρχεῖο Κιέβου», τῆς ὁποίας ἡγέτης εἶναι ἀπὸ τὸ 1995 ὁ πρώην Μητροπολίτης Κιέβου Φιλάρετος (Ντενισένκο).

Μία ἄλλη σχισματική ὁμάδα ἐπανίδρυσε τὸ 1990 τὴν σοβιετικῆς ἐμπνεύσεως, προβληματικῆς κανονικότητας καὶ ἀνύπαρκτης ἱερωσύνης «Οὐκρανικὴ Αὐτοκέφαλη Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία» (πρώτη ἵδρυση τὸ 1921). Ἡγέτης τῆς ὁμάδας αὐτῆς εἶναι ἀπὸ τὸ 2015 ὁ Μακάριος (Μαλέτιτς). Ἐπισημαίνεται ὅτι ὁ Μακάριος ἕλκει τὴ χειροτονία καὶ γενικότερα τὴν ἐκκλησιαστική του “καταγωγὴ” ἀπὸ τους «σαμοσφιάτοι»[54], τὴν «μερίδα τῶν αὐτοχειροτονήτων» – κατὰ τὸν Μητροπολίτη Σάρδεων (τοῦ Οἰκ. Πατριαρχείου) Μάξιμο[55] – ἢ «τῶν ἀ(αὐτο)χειροτόνητων» – κατὰ τὸν καθηγητὴ Π. Μπούμη[56]! Πιὸ συγκεκριμένα: Ὁ καθηρημένος ἱερέας καὶ στὴ συνέχεια αὐτοχειροτόνητος «ἀρχιεπίσκοπος» Vasyl Lypkivsky[57], συνέστησε τὸ 1921 τὴν «Οὐκρανικὴ Αὐτοκέφαλη Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία» καὶ ἔλαβε τὸν τίτλο «Μητροπολίτης Κιέβου καὶ πάσης Οὐκρανίας»! Ἐπισημαίνεται γιὰ νὰ γίνει κατανοητὴ ἡ σοβαρότητα τοῦ ζητήματος γιὰ ὅλη τὴν Ὀρθοδοξία ὅτι ἡ ὁμάδα τοῦ αὐτοχειροτόνητου Vasyl Lypkivsky «στὶς ἀρχὲς τοῦ 1924 εἶχε 30 ἐπισκόπους καὶ περίπου 1.500 ἱερεῖς καὶ διακόνους ποὺ ὑπηρετοῦσαν σὲ σχεδὸν 1.100 ἐνορίες», ἐνῶ ἔχει γίνει διασπορά της σὲ Εὐρώπη καὶ Ἀμερική! Γιὰ σκεφτεῖτε,  30 «ἐπισκόπους» ἀπὸ ἕνα καθηρημένο παπὰ ποὺ αὐτοχειροτονήθηκε σὲ «ἀρχιεπίσκοπο»!

Αὐτὸν τὸν καθηρημένο ἱερέα καὶ στὴ συνέχεια αὐτοχειροτόνητο «ἀρχιεπίσκοπο» Vasyl Lypkivsky τίμησε μὲ ἀνδριάντα[58]  ὁ νέος  «προκαθήμενος» Ἐπιφάνιος στὶς 18.1.2019,  ἐνῶ ὁ Μακάριος (Μαλέτιτς) τὸν τίμησε στὶς 27.11.2018 ὡς  «ἱερομάρτυρα»[59]!

Ἐπὶ πλέον δέ, ὁ Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος στὴν ἀπὸ 31.12.18 ἐπιστολή του πρὸς τὸν Οἰκουμενικὸν Πατριάρχην Βαρθολομαῖον τονίζει μὲ ἰδιαίτερη ἔμφαση τὴν ἀνύπαρκτη ἀρχιερωσύνη τοῦ Μακαρίου καὶ τῆς περὶ αὐτὸν ὁμάδος, σημειώνοντας ἐπὶ λέξει:  «Ἐν τῷ μεταξὺ, ὁ Μακάριος Μαλέτιτς ἀπεσχίσθη, Ἱερεύς τῆς κανονικῆς Ἐκκλησίας ὤν, οὐδέποτε ἔχων τὴν κανονικὴν εἰς ἐπίσκοπον χειροτονίαν. Ἡ «χειροτονία» τούτου, ὡς καὶ αἱ «χειροτονίαι» τῆς σεβαστῆς μερίδος τῆς «ἱεραρχίας» τῆς οὕτως λεγομένης «Οὐκρανικῆς Αὐτοκεφάλου Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας», ἥν εἰς κοινωνίαν ἐδέξατο ἡ Ἐκκλησία Κωνσταντινου-πόλεως, ἀνάγεται, διὰ τῶν προκατόχων τούτου, εἰς καθαιρεθέντα ἀρχιερέα, τὸν τελέσαντα τὰς πράξεις ταύτας ὁμοῦ μετὰ αὐτοκλήτου τινος Βίκτωρος Τσεκάλιν, τοῦ ποτε διακόνου τῆς Ρωσικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας καὶ οὔτε τὴν εἰς πρεσβύτερον χειροτονίαν σχόντος ποτὲ. Ἡ ἀποδοχὴ εἰς τὴν κοινωνίαν μετὰ τῆς Ἐκκλησίας τῶν τοιούτων προσώπων ἄνευ ἐξετάσεως τῶν ὡς ἄνω, ὑπονομεύει τὴν κανονικὴν διαδοχὴν τῶν χειροτονιῶν, ὁδηγοῦσα εἰς βαρείας καὶ καταστροφικὰς διὰ σύμπασαν τὴν οἰκουμενικὴν Ὀρθοδοξίαν συνεπείας» [60].

Ὅσον ἀφορᾶ τὸν περίφημο Βίκτωρος Τσεκάλιν, τὸν ἀπατεώνα τοῦ κοινοῦ Ποινικοῦ Δικαίου, παραπέμπουμε σὲ ἀνατριχιαστικὸ δημοσίευμα τοῦ «ΡΟΜΦΑΙΑ», τὸ ὁποῖο παραθέτουμε στὸ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ΄(σ. 56-57  τῆς παρούσης) καὶ διερωτώμαστε: ὅσοι “ἀποκατέστησαν” στὴν ἀρχιερωσύνη τὸν Μακάριο καὶ τὴν παρέα του ἢ ὅσοι ἀποδεχθοῦν τὴν “ἀποκατάσταση” δὲν καταλαβαίνουν τί κάνουν ἢ δὲν πιστεύουν τίποτα;       Ἔλεος, Θεέ μου!

 Συνεπῶς, τίθενται σοβαρότατα ἐρωτηματικὰ ὄχι μόνο γιὰ τὸ ἐκκλησιολογικὸ ἦθος τοῦ «προκαθημένου» Ἐπιφανίου καὶ τοῦ Μακαρίου, ἀλλὰ καὶ γιὰ  τὴν κανονικότητα τῆς εἰς ἐπίσκοπο «χειροτονίας» τοῦ σημερινοῦ ἀρχηγοῦ τῆς μίας μερίδος, τοῦ Μακαρίου (Μαλέτιτς), καὶ τῶν ὑπ’ αὐτοῦ χειροτονηθέντων, ὄχι μόνο ἐπειδὴ ἀνήκουν σὲ σχισματικὴ ὁμάδα ἀλλὰ καὶ ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει ἀποστολικὴ διαδοχή! Εἶναι ἀπορίας ἄξιο καὶ ἐπιτείνει τὶς ἀνησυχίες τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο δὲν ἀναφέρθηκε καθόλου στὸ σοβαρότατο αὐτὸ ζήτημα στὶς ἐπίσημες ἀνακοινώσεις Του. Σιωπᾶ…

Οἱ δύο πιὸ πάνω ὁμάδες κηρύχθηκαν σχισματικὲς ἀπὸ τὴν ἁρμόδια ἐκκλησιαστικὴ Ἀρχὴ στὴν ὁποία κανονικῶς ὑπάγονταν, μὲ ὅ,τι αὐτὸ συνεπάγεται γιὰ τὴν ἡγεσία τους. Ἔτσι, ὁ ἀρχηγὸς τῆς αὐτοαποκαλούμενης «Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας-Πατριαρχεῖο Κιέβου», αὐτοανακηρυχθείς (!) μάλιστα σὲ «Πατριάρχη Κιέβου καὶ πάσης Ρωσίας» Φιλάρετος καθαιρέθηκε τό 1992 γιὰ σωρεία κανονικῶν ἐγκλημάτων – καὶ ὄχι «γιατί ἐζήτησε Αὐτοκέφαλο. Τίποτα ἄλλο», ὅπως ἀτυχῶς ἀνέφερε ὁ Πατριάρχης Βαρθολομαῖος[61]καὶ στὴ συνέχεια ἀναθεματίστηκε (1997) ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία τῆς Ρωσίας στὴν ὁποία κανονικῶς ὑπαγόταν. Οἱ ποινὲς αὐτὲς ἀναγνωρίστηκαν ἀπὸ ὅλες τὶς Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες, ἀκόμα καὶ ἀπὸ τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο. Ὁ Πατριάρχης Βαρθολομαῖος  ἀπαντώντας στὴν ἐπιστολὴ τοῦ Πατριάρχη Μόσχας Ἀλεξίου σχετικὰ μὲ τὴν καθαίρεση τοῦ Φιλαρέτου σημείωσε: «Ἡ Ἁγία μας Μεγάλη Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, ἀναγνωρίζουσα εἰς τὸ ἀκέραιον τὴν … ἀποκλειστικὴν ἁρμοδιότητα τῆς ὑφ’ Ὑμᾶς Ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας τῆς Ρωσσίας ἀποδέχεται τὰ συνοδικῶς ἀποφασισθέντα περὶ τοῦ ἐν λόγῳ, μὴ ἐπιθυμοῦσα τὸ παράπαν ἳνα παρέξῃ οἰανδήτινα δυσχέρειαν εἰς τὴν καθ’ Ὑμᾶς ἀδελφὴν Ἐκκλησίαν»[62]. Γιὰ τὸν ἀναθεματισμὸ τοῦ Φιλαρέτου (1997) σημειώνει σὲ ἐπιστολὴ του ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχη πρὸς τὸν Πατριάρχη Μόσχας: «Λαβόντες γνῶσιν τῆς ὡς ἄνω ἀποφάσεως, ἀνακοινώσαμεν ταύτην τῇ Ἱεραρχίᾳ τοῦ καθ’  ἡμᾶς Οἰκουμενικοῦ Θρόνου καὶ προετρεψάμεθα αὐτὴν ὅπως οὐδεμίαν ἐκκλησιαστικὴν κοινωνίαν ἔχῃ τουντεῦθεν μετὰ τῶν εἰρημένων»[63].

Ἀξίζει νὰ ἐπισημάνουμε ὅτι ὅπως προκύπτει ἀπὸ τὴν πιὸ πάνω ἀπὸ 26.8.1992 ἐπιστολὴ ὁ καθαιρεθείς Φιλάρετος ἐπισκέφθηκε προσωπικά ἀμέσως τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο καὶ ὁ Οἰκουμενικὸς ἔστειλε στὴ Μόσχα  ἀντιπροσωπεία (Μητροπολίτη Περγάμου Ἰωάννης καὶ Ἐπίσκοπο Σκοπέλου) «ἐπὶ σκοπῷ ὅπως ἐκ τοῦ σύνεγγυς πληροφορηθῶμεν τὰ διατρέξαντα ἐκ πρώτης χειρὸς καὶ πρὸς ἀποφυγὴν πάσης ἐν προκειμένῳ παρερμηνείας». Εἶναι προφανὲς ὅτι ὁ καθαιρεθείς Φιλάρετος κάνοντας χρήση τῆς ἐκκλήτου προσφυγῆς προσέφυγε ἤ, κατὰ κυριολεξία, προσέτρεξε, ἐπισκέφθηκε προσωπικά τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο καὶ Αὐτὸ ἐξετάζοντας μὲ αὐξημένο αἴσθημα εὐθύνης καὶ μὲ τὴ δέουσα σοβαρότητα τὴν ἒκκλητο προσφυγὴ του ἀπέστειλε ἀντιπροσωπεία στὴ Μόσχα «ἐπὶ σκοπῷ ὅπως ἐκ τοῦ σύνεγγυς πληροφορηθῶμεν τὰ διατρέξαντα ἐκ πρώτης χειρὸς καὶ πρὸς ἀποφυγὴν πάσης ἐν προκειμένῳ παρερμηνείας». Ἡ ἀπόφαση τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου ἐπὶ τῆς ἀνωτέρῳ ἐκκλήτου προσφυγῆς τοῦ καθαιρεθέντος Φιλαρέτου ἦταν ἀπορριπτικὴ μὲ τὴ σαφή  δήλωση ὅτι «Ἡ Ἁγία μας Μεγάλη Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, ἀναγνωρίζουσα εἰς τὸ ἀκέραιν τὴν … ἀποκλειστικὴν ἁρμοδιότητα τῆς ὑφ’ Ὑμᾶς Ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας τῆς Ρωσσίας ἀποδέχεται τὰ συνοδικῶς ἀποφασισθέντα περὶ τοῦ ἐν λόγῳ, μὴ ἐπιθυμοῦσα τὸ παράπαν ἳνα παρέξῃ οἱανδήτινα δυσχέρειαν εἰς τὴν καθ’  Ὑμᾶς ἀδελφὴν Ἐκκλησίαν».

Ἐγράφη ὅτι ὁ Φιλάρετος εἶχε ἀποστείλει πρός τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο τὰ  προηγούμενα 26 χρόνια (ἀπὸ τὴν καθαίρεσή του τὸ 1992-2018) ἕξι[64] ἐκκλήτους προσφυγές, τὶς ὁποῖες τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο μόλις στὶς 9-11.10.2018 ἐξέτασε[65].  Ὁ ἰσχυρισμὸς αὐτὸς εἶναι τουλάχιστον ἀπρεπὴς καὶ ἀσεβὴς γιὰ ἕνα ὕψιστο ἐκκλησιαστικὸ Θεσμό, αὐτὸν τὸν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου. Ἀδυνατῶ νὰ δεχθῶ ὅτι ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης, ὁ «φύλακας τῆς κανονικῆς τάξεως» στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία περιφρονοῦσε καὶ καθυστεροῦσε ἐπὶ … 26 χρόνια νὰ ἀποφανθεῖ ἐπὶ τῆς ἐκκλήτου προσφυγῆς ἑνὸς πρώην Μητροπολίτη τῆς περιφήμου καὶ ἱστορικῆς Μητροπόλεως Κιέβου μὴ ὑπολογίζοντας τὶς σοβαρὲς συνέπειες πού ἔχει ἡ καθυστέρηση αὐτὴ γιὰ τὸν ἀδίκως (;) καταδικασθέντα, τὴν τοπικὴ Ἐκκλησία καὶ σύνολη τὴν Ὀρθοδοξία! Ἂν στὴν κοσμικὴ δικαιοσύνη ἡ κωλυσιεργία στὴν ἀπονομὴ δικαίου εἶναι καταδικαστέα ἀπὸ τὸ κοινὸ περὶ δικαίου αἴσθημα, διότι καταλήγει, τελικά, σὲ ἄρνηση ἀπονομῆς τοῦ δικαίου, πόσο μᾶλλον στὴν ἐκκλησιαστικὴ δικαιοσύνη! Γιατί εἶναι ἔγκλημα κανονικὸ καὶ ἀνθρωπιστικὸ ὁ Φιλάρετος, γέροντας  90 ἐτῶν (γεννηθείς 23.1.1929) νὰ ἔχει ὑποβάλει ἕξι φορὲς ἔκκλητο προσφυγὴ διαμαρτυ-ρόμενος ὅτι τοῦ ἐπιβλήθηκε ἄδικη καὶ ἀντικανονικὴ ποινὴ καὶ νὰ περιμένει 26 χρόνια γιὰ νὰ ἀποφανθεῖ ἡ «Μητέρα Ἐκκλησία»; Καὶ μάλιστα, τί ποινή! Καθαίρεση καὶ ἀναθεματισμό! Ὑπάρχει χειρότερη ποινὴ γιὰ ἕναν κληρικό; Καὶ ἐπὶ 26 χρόνια τό Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο “σφύριζε” ἀδιάφορα κωλυσιεργώντας νὰ ἀποδώσει δικαιοσύνη; Εἶναι ἀδιανόητο, εἶναι ἀπαράδεκτο, εἶναι ἀνήθικο, εἶναι ἀποκρουστικὸ ἀπὸ κάθε ἄποψη! Εἶναι, τουλάχιστον, κατάχρηση τοῦ δικαιώματος νὰ δέχεται ἔκκλητο προσφυγὴ καὶ συνεπῶς ὑποσκάπτει τὸ δικαίωμά Του περὶ τῆς ἐκκλήτου…

Ὅμως, τίποτα ἀπὸ αὐτὰ δὲν συνέβη! Τὰ ἀνωτέρω δὲν ἀφοροῦν στὸ Οἰκουμενικό μας Πατριαρχεῖο! Διότι, ὅπως προκύπτει ἀπὸ τὴν ἀλληλογραφία Μόσχας-Κωνσταντινου-πόλεως τὴν περίοδο 1992-1997, τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο ἀντέδρασε στὴν ὑπόθεση τῆς καταδίκης τοῦ Φιλαρέτου μὲ τὴ δέουσα σοβαρότητα γιὰ ἕνα τόσο κρίσιμο ζήτημα, μὲ ἀστραπιαία ταχύτητα ὥστε νὰ μὴν συντηρεῖται ἡ ἐπιζήμια γιὰ ὅλες τὶς πλευρὲς ἐκκρεμότητα καὶ κυρίως μὲ ἀπόλυτη συνέπεια στὴν μακραίωνη παράδοσή Του. Τά δεδομένα εἶναι σαφῆ: Τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο σὲ διάστημα μόλις 76 ἡμερῶν ἀπὸ τὴν καθαίρεση τοῦ Φιλαρέτου ἀποφάνθηκε καὶ τὸ ζήτημα ἀπὸ ἱεροκανονικῆς πλευρᾶς ἔκλεισε!  Ὁ Φιλάρετος καθαιρέθηκε στὶς 11.6.1992, ἀκολούθως ἐπισκέφθηκε προσωπικὰ τὴν Κωνσταντινούπολη προσβάλλοντας τὴν ἀπόφαση καθαιρέσεως, τὸ Πατριαρχεῖο ἀπέστειλε ἀμέσως στὴ Μόσχα ἐπιτροπὴ ἀρχιερέων νὰ ἐξετάσει ἀπὸ κοντά τό ζήτημα καὶ στὶς 26.8.1992 (δηλ. σὲ μόλις 76 μέρες ἀπὸ τὴν καθαίρεση!) ἀπεφάνθη καὶ ἐνημέρωσε τὴν ἁρμόδια ἐπ’ αὐτοῦ Ρωσικὴ Ἐκκλησία:  «Ἡ Ἁγία μας Μεγάλη Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, ἀναγνωρίζουσα εἰς τὸ ἀκέραιον τὴν … ἀποκλειστικὴν ἁρμοδιότητα τῆς ὑφ’ Ὑμᾶς Ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας τῆς Ρωσσίας ἀποδέχεται τὰ συνοδικῶς ἀποφασισθέντα περὶ τοῦ ἐν λόγῳ, μὴ ἐπιθυμοῦσα τὸ παράπαν ἳνα παρέξῃ οἱανδήτινα δυσχέρειαν εἰς τὴν καθ’ Ὑμᾶς ἀδελφὴν Ἐκκλησίαν». Οἱ ὑπόλοιπες ἔκκλητες προσφυγὲς δὲν ἔχουν κανένα, πλέον, λόγο.

Σημειωτέον, ὅτι ἡ ἀπόφαση τοῦ Πατριαρχείου Μόσχας γιὰ τὴν καθαίρεση καὶ τὸν ἀναθεματισμὸ τοῦ Φιλαρέτου γίνεται δεκτὴ ἀπὸ ὅλες τὶς Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες χωρὶς καμία ἐξαίρεση, χωρὶς καμία ἐπιφύλαξη συνεχῶς ἐπὶ 26 χρόνια. Ἡ πανορθόδοξη ἐκκλησιαστικὴ συνείδηση ἔχει ἤδη ἀποφανθεῖ: ὅλοι οἱ Ὀρθόδοξοι Προκαθήμενοι ἐπισκεπτόμενοι τὸ Κίεβο οὐδέποτε διανοήθηκαν νὰ ἔρθουν σὲ λειτουργικὴ κοινωνία ἢ ἔστω ἁπλὴ ἐπικοινωνία μὲ τὸν Φιλάρετο, διότι τὸν ἀναγνώριζαν ὡς καθηρημένο καὶ ἀναθεματισμένο!

Συνεπῶς, δὲν μποροῦμε νὰ ἑρμηνεύσουμε οὔτε νὰ δικαιολογήσουμε πῶς μετὰ ἀπὸ 26 χρόνια ἔρχεται τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο στὶς 11.10.2018 καὶ ἀνατρέπει τὴ δική Του ἀπόφαση καὶ τὴν πανορθόδοξη συμφωνία καὶ συνείδηση ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ τόσο σοβαροῦ ζητήματος! Ἂν αὐτὸ γίνει ἀποδεκτὸ δὲν πρέπει νὰ μᾶς ξενίσει τυχὸν ἀπόφαση νὰ ἀρθεῖ ἀκόμα καὶ ὁ ἀναθεματισμὸς τοῦ Διοσκόρου γιὰ νὰ “ἀποκατασταθεῖ” ἡ ἑνότητα μὲ τοὺς Μονοφυσῖτες (παρακαλῶ μὴ μὲ κατηγορήσετε ἐπιπόλαια  ὅτι δὲν ξέρω τί λέω…).

Θὰ πρέπει νὰ γίνει ἀπολύτως σαφές: στὴν Οὐκρανία ὑπῆρχε καὶ ὑπάρχει ἡ κανονικὴ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας μὲ εὐρύτατη διοικητικὴ ἀνεξαρτησία-αὐτονομία ὑπὸ τὸ ὠμοφόριο τοῦ Πατριάρχου Μόσχας. Ἡ Ἐκκλησία αὐτὴ εἶναι σὲ ὅλα τα ἐπίπεδα μία ζωντανὴ καὶ ἀκμάζουσα Ἐκκλησία. Οἱ κληρικοὶ ἀπὸ τὴν Πάτρα ποὺ συμμετεῖχαν τὸ 2013 στὴν ἀποστολὴ μεταφορᾶς τοῦ Σταυροῦ τοῦ Πρωτοκλήτου στὸ Κίεβο (ἑορτασμὸς 1025 χρόνων ἀπὸ τοῦ βαπτίσματος τῶν Ρώς) ἐπιμαρτυροῦν τοῦ λόγου τὸ ἀληθές…

Οἱ ἄλλες δύο ὁμάδες – τοῦ Φιλαρέτου καὶ τοῦ Μακαρίου – ἦσαν σχισματικές. Τί σημαίνει αὐτό; Ὅτι δὲν ὑπολογίζονται κἄν ὡς Ἐκκλησίες τοῦ Χριστοῦ. Ποτὲ καὶ καμία Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία δὲν τοὺς ἀναγνώριζε! Ποτὲ καὶ καμία Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία δὲν εἶχε κοινωνία μαζί τους! Οἱ πρωταίτιοι τοῦ σχίσματος, κατὰ τὸν Ἰω. Χρυσόστομο, διαπράττουν τόσο σοβαρὸ ἁμάρτημα ποὺ «οὔτε τὸ αἷμα τοῦ μαρτυρίου δὲν τὸ ξεπλένει»! Ναί!  Αὐτοὶ ἦσαν ὁ καθηρημένος Φιλάρετος καὶ ὁ ἐκ τῶν αὐτοχειροτονήτων Μακάριος!

Καὶ ὅμως, – τί φοβερό! – κατὰ παράβαση τῆς ἐκκλησιαστικῆς παράδοσης καὶ τάξεως, αὐτοὶ ἦσαν οἱ συνομιλητὲς γιὰ τὴν ἀπόδοση τῆς Αὐτοκεφαλίας καὶ ὄχι ἡ Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας, ἡ ἀναγνωρισμένη ἀπὸ τὴν πανορθόδοξη ἐκκλησιαστικὴ συνείδηση.

Δὲν ἔχει συμβεῖ, ἐξ ὅσων γνωρίζω, στὴν ἐκκλησιαστική μας παράδοση νὰ περιφρονεῖται ἐντελῶς ἡ βούληση τῆς κανονικῆς καὶ ἀπὸ ὅλη τὴν Ὀρθοδοξία ἀναγνωρισμένης τοπικῆς Ἐκκλησίας καὶ οἱ συνομιλίες γιὰ τὴν παραχώρηση αὐτοκεφαλίας νὰ γίνονται μὲ τοὺς ὑπαίτιους τοῦ σχίσματος!

 

Ε.  «ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ»  ΣΧΙΣΜΑΤΙΚΩΝ

Τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο μὲ τὴν ἀπόφαση τῆς 9-11.10.2018 τῆς Ἱ. Συνόδου «ἀποκατέστησε» τοὺς Φιλάρετο καὶ Μακάριο καὶ τοὺς ὑπ’ αὐτοὺς ἱερεῖς στοὺς ἱερατικοὺς βαθμούς τους καὶ ἀποκατέστησε τὴν κοινωνία μὲ τὶς σχισματικές τους ὁμάδες.

Ἀσφαλῶς, ἡ ἀποκατάσταση τῶν σχισματικῶν στὴν ἐκκλησιαστικὴ κοινωνία μόνο χαρὰ προκαλεῖ σὲ κάθε πιστό, ἀρκεῖ νὰ εἶναι γνήσια καὶ ὄχι κίβδηλη, νὰ εἶναι εἰλικρινὴς καὶ ὄχι ὑποκριτική, διότι σὲ τέτοια περίπτωση τὰ προβλήματα ποὺ θὰ δημιουργήσει θὰ εἶναι τεράστια. Ἡ παράδοση τῆς Ἐκκλησίας γιὰ νὰ ἐξασφαλίσει τὴ γνησιότητα καὶ τὴν εἰλικρίνεια θέτει ὁρισμένες προϋποθέσεις:

α)  Νὰ ὑπάρχει μετάνοια ἐκ μέρους τῶν σχισματικῶν. Ὅταν δὲν ὑπάρχει συντριβὴ καὶ εἰλικρινὴς μετανοία εἶναι ἀπολύτως βέβαιο ὅτι στὸ μέλλον θὰ δημιουργηθοῦν καὶ πάλι σοβαρότατα προβήματα ἀπὸ τοὺς ἴδιους, διότι δὲν ἔχει περικοπεῖ ἡ αἰτία τῶν σχισμάτων, ποὺ εἶναι ὁ ἐγωισμός.

β) Οἱ σχισματικοὶ νὰ ἐπανέλθουν σὲ κοινωνία μὲ τὴν Ἐκκλησία ἀπὸ τὴν ὁποία ἀποσχίσθηκαν, γιατί ἡ ἀποκατάσταση τῆς κοινωνίας μὲ τὴν Οἰκουμενικὴ Ὀρθοδοξία συντελεῖται ἀποκλειστικὰ καὶ μόνο διὰ τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς κοινωνίας μὲ τὴν τοπική τους Ἐκκλησία. Καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρά, δὲ νοεῖται μία τοπικὴ Ἐκκλησία νὰ ἀποκαταθιστᾶ τὴν κοινωνία μὲ κληρικοὺς ποὺ ἀποσχίσθηκαν ἀπὸ ἄλλη Ἐκκλησία. Ἔτσι περιφρονεῖται ἡ τοπικὴ Ἐκκλησία καὶ ἀθετεῖται ἡ βασικὴ καὶ θεμελιώδης ἀρχὴ τῆς ἐκκλησιαστικῆς παραδόσεως σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία ἡ καταδικαστικὴ ἀπόφαση γιὰ ἐκκλησιαστικὰ ἐγκλήματα μιᾶς τοπικῆς Ἐκκλησίας ἰσχύει σὲ ὅλη τὴν ἀνὰ τὴν οἰκουμένη Ἐκκλησία (Ἀποστολικὸς-12, -32, Ἀντιοχείας-6, Καρθαγένης-9)

γ) Κατ’ ἄκρα οἰκονομία μποροῦν νὰ γίνουν ἀποδεκτοὶ στὸ βαθμὸ τῆς ἱερωσύνης ποὺ ἀπέκτησαν ἐνόσῳ ἦσαν στὸ σχίσμα, ὅσοι εἶχαν χειροτονία μὲ ἀδιάλειπτη ἀπο?

Μοιραστεiτε:
Συγχαρητήρια του Αγιώτατου Πατριάρχη Κυρίλλου προς τον Προκαθήμενο της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Αμερική για την ονομαστική εορτή 

09.10.2021

Αγιώτατος Πατριάρχης Κύριλλος: Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος προσχώρησε στο σχίσμα

27.09.2021

Συνεδρίασε η Ιερά Σύνοδος της Ρωσικής Εκκλησίας υπό την προεδρία του Πατριάρχη Κυρίλλου

23.09.2021

Ο Αγιώτατος Πατριάρχης Κύριλλος άνοιξε τις εργασίες του συνεδρίου για το πρωτείο και τη συνοδικότητα στην Ορθοδοξία

16.09.2021

Ο Αγιώτατος Πατριάρχης Κύριλλος θα ανοίξει τις εργασίες του συνεδρίου με θέμα το πρωτείο και τη συνοδικότητα στην Ορθοδοξία

14.09.2021

Ο Πατριάρχης Κύριλλος προέστη των εορτασμών στην Αγία Πετρούπολη για τα 800ά γενέθλια του Αλεξάνδρου Νιέφσκι

12.09.2021

Ο Αγιώτατος Πατριάρχης Κύριλλος απένειμε τιμητική διάκριση στον ειδικό απεσταλμένο του Κοπτικού Πατριαρχείου Δρ. Α. Μιλάντ

03.09.2021

Ο Αγιώτατος Πατριάρχης Κύριλλος: Οι δυνάμεις του κακού διαρρηγνύουν την ενότητα των Ορθοδόξων Εκκλησιών

29.08.2021

Χαιρετιστήριο μήνυμα του Αγιωτάτου Πατριάρχη Κυρίλλου στους μετέχοντες του φεστιβάλ «Ρωσία-Ελλάδα. Μαζί διαμέσου των αιώνων».

21.08.2021

Πατριαρχικές ευχές στον μητροπολίτη Βολοκολάμσκ Ιλαρίωνα με αφορμή τα 55α γενέθλιά του

24.07.2021

Χαιρετισμός του Πατριάρχη Κυρίλλου στους μετέχοντες της ΚΗ᾽ Γενικής Συνελεύσεως της Διακοινοβουλευτικής Συνελεύσεως της Ορθοδοξίας

22.07.2021

Ο Αγιώτατος Πατριάρχης Κύριλλος προήδρευσε των εργασιών της τακτικής συνεδρίας της Ιεράς Συνόδου της Ρωσικής Ορθοδόξου Εκκλησίας

17.06.2021

Συγχαρητήρια του Πατριάρχη Κυρίλλου στον Ν. Μπένετ για την εκλογή στο αξίωμα του επικεφαλής της κυβερνήσεως του Ισραήλ

14.06.2021

Ολοκληρώθηκαν οι εργασίες της ολομέλειας της Διασυνοδικής Επιτροπής της Ρωσικής Ορθοδόξου Εκκλησίας

28.05.2021

Συνεδριάζει για δεύτερη ημέρα σε ολομέλεια η Διασυνοδική Επιτροπή υπό την προεδρία του Αγιωτάτου Πατριάρχη Κυρίλλου

27.05.2021

O μητροπολίτης Βολοκολάμσκ Ιλαρίωνας συναντήθηκε με εκπροσώπους της κοινότητας του Αγίου Αιγιδίου

20.10.2021

Ο Μητροπολίτης Βολοκολάμσκ Ιλαρίωνας είχε συνάντηση με τον Πρόεδρο του Ποντιφικού Συμβουλίου για την Προώθηση της χριστιανικής ενότητας

05.10.2021

Μητροπολίτης Ιλαρίωνας: Πώς θα είναι δομημένη η παρουσία της Ρωσικής Εκκλησίας στην Αφρική θα αποφασίσει η Ιερά Σύνοδος

04.10.2021

Μητροπολίτης Ιλαρίωνας: Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος έχασε εντελώς την εκκλησιαστική και κανονική του συνείδηση

04.10.2021

Παρουσιάστηκε η έκδοση στην κινεζική γλώσσα του βιβλίου του Πατριάρχη Κυρίλλου «Σκέψεις για κάθε ημέρα του χρόνου»

01.10.2021

Άρχισαν οι εργασίες του 7ου Διεθνούς Συνεδρίου Πατερικών Μελετών με τίτλο «Ο Άγιος Αμβρόσιος Μεδιολάνων και η θεολογική του κληρονομιά» στο Θεολογικό Ινστιτούτο Μεταπτυχιακών Σπουδών «Οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος»

30.09.2021

Η Ιερά Σύνοδος θεωρεί σημαντική τη μαρτυρία στα διεθνή φόρα για την καταπίεση των ορθοδόξων στην Ουκρανία

24.09.2021

Συνεδρίασε η Ιερά Σύνοδος της Ρωσικής Εκκλησίας υπό την προεδρία του Πατριάρχη Κυρίλλου

23.09.2021

Μητροπολίτης Ιλαρίωνας: Η Κωνσταντινούπολη επιβουλεύεται ξένη περιουσία

20.09.2021

Μητροπολίτης Ιλαρίωνας: Ο πρόεδρος του Μαυροβουνίου κατεργάζεται τον διχασμό του πληθυσμού της χώρας του και με θρησκευτικά κριτήρια

19.09.2021

Μητροπολίτης Ιλαρίωνας: O Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως διεκδικεί ειδικά προνόμια παρόμοια με εκείνα του Πάπα

19.09.2021

Μητροπολίτης Ιλαρίωνας: Οι προσπάθειες να εκριζωθεί η ρωσική γλώσσα σε αρκετές μετασοβιετικές χώρες παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα

19.09.2021

Ο μητροπολίτης Βολοκολάμσκ Ιλαρίωνας συμμετείχε εξ αποστάσεως στο συνέδριο πατερικών μελετητών στη Βιέννη

18.09.2021

O μητροπολίτης Ιλαρίωνας επικεφαλής της παρουσίασης της συλλογής για την επανένωση της Μητροπόλεως Κιέβου με τη Ρωσική Εκκλησία τον 17ο αι.

16.09.2021

Ο Αγιώτατος Πατριάρχης Κύριλλος άνοιξε τις εργασίες του συνεδρίου για το πρωτείο και τη συνοδικότητα στην Ορθοδοξία

16.09.2021

Θεία Λειτουργία από τον Μητροπολίτη Ιλαρίωνα στον πανηγυρίζοντα Ι. Ναό Αρχαγγέλου Γαβριήλ του Μετοχίου της Εκκλησίας της Αντιοχείας στη Μόσχα

26.07.2020

Μητροπολίτης Βολοκολάμσκ Ιλαρίωνας τέλεσε Θεία Λειτουργία με το παλαιό Ρωσικό τυπικό στο Ναό της Αγίας Σκέπης Ρουμπτσόβο Μόσχα

15.03.2020

Θεία Λειτουργία στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου Πεκίνου από τον Μητροπολίτη Ιλαρίωνα

24.11.2018

Θεία Λειτουργία από τον Μητροπολίτη Βολοκολάμσκ Ιλαρίωνα στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Βιέννης

11.02.2018

ΣΤΕΛΕΧΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΠΡΟΣΕΥΧΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΚΟΙΝΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΟΡΤΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΤΟΜΗΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ

14.01.2018

ΟΛΟΚΛΗΡΩΘΗΚΕ ΤΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΒΟΛΟΚΟΛΑΜΣΚ ΙΛΑΡΙΩΝΑ ΣΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ

14.12.2017

ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΒΟΛΟΚΟΛΑΜΣΚ ΙΛΑΡΙΩΝΑ ΣΤΟΝ ΙΕΡΟ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟ ΝΑΟ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΛΟΝΔΙΝΟΥ

24.09.2017

ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΒΟΛΟΚΟΛΑΜΣΚ ΙΛΑΡΙΩΝΑ ΣΤΟΝ ΙΕΡΟ ΝΑΟ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΜΝΗΜΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΣΕΡΓΙΟΥ ΤΟΥ ΡΑΝΤΟΝΕΖ

18.07.2017

ΑΡΧΙΣΕ Η ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΒΟΛΟΚΟΛΑΜΣΚ ΙΛΑΡΙΩΝΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

26.03.2017

ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΒΟΛΟΚΟΛΑΜΣΚ ΙΛΑΡΙΩΝΑ ΣΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ

14.03.2017

ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΤΟΝ ΙΕΡΟ ΝΑΟ ΥΨΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΓΕΝΕΥΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΒΟΛΟΚΟΛΑΜΣΚ ΙΛΑΡΙΩΝΑ

13.02.2017

ΝΥΧΤΕΡΙΝΗ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΤΟΝ ΙΕΡΟ ΝΑΟ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΠΑΝΤΩΝ ΤΩΝ ΘΛΙΒΟΜΕΝΩΝ Η ΧΑΡΑ ΣΤΗΝ ΟΔΟ ΟΡΝΤΥΝΚΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΙΛΑΡΙΩΝΑ

07.01.2017

ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΜΝΗΜΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΙΛΑΡΩΝΑ ΣΤΟ ΜΕΤΟΧΙΟΝ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΣΕΧΙΑΣ ΚΑΙ ΣΛΟΒΑΚΙΑΣ ΣΤΗ ΜΟΣΧΑ

19.12.2016

ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΝ ΕΟΡΤΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΣΕΡΓΙΟΥ ΤΟΥ ΡΑΝΤΟΝΕΖ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΒΟΛΟΚΟΛΑΜΣΚ ΙΛΑΡΙΩΝΑ ΣΤΟΝ ΙΕΡΟ ΝΑΟ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΛΑΥΡΑΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΣΕΡΓΙΟΥ

18.07.2016

ΤΕΛΕΤΗ ΕΙΣΔΟΧΗΣ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΡΙΝΩΣ ΑΠΟΣΧΙΣΘΕΝΤΩΝ ΑΠΟ ΑΥΤΗΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΒΟΛΟΚΟΛΑΜΣΚ ΙΛΑΡΙΩΝΑ

23.04.2016

Page is available in the following languages
Διαδραστική επικοινωνία

Τα πεδία που είναι μαρκαρισμένα με * είναι υποχρεωτικά

Στείλτε ένσταση
Рус Укр Eng Deu Ελλ Fra Ita Бълг ქარ Срп Rom عرب