Αντιφώνηση του Πατριάρχη Μόσχας και πασών των Ρωσιών κ. Κυρίλλου για την Κυριακή της Ορθοδοξίας σε δεξίωση στην Πρεσβεία της Ελλάδας στη Μόσχα

Εξοχότατε, αξιότιμε κύριε Πρέσβη,

Αδελφοί Αρχιερείς, πατέρες, αδελφοί και αδελφές

αξιοσέβαστη ομήγυρη!

Εδώ και χρόνια συνερχόμαστε στην Πρεσβεία της Ελλάδος για τη δεξίωση με αφορμή την εορτή της Κυριακής της Ορθοδοξίας. Αυτές οι συναντήσεις έχουν πλέον γίνει παράδοση, η οποία εκφράζει ολοφάνερα τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των σχέσεων μεταξύ λαών Ρωσίας και Ελλάδας, όπως και μεταξύ Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ελλάδας. Ανήκουμε στην ενιαία οικογένεια των ορθοδόξων λαών. Και δεν αποτελεί έκπληξη για κανένα ότι ο επίσημος εκπρόσωπος της Ελληνικής Πολιτείας μας συγκεντρώνει υπό αυτή τη φιλόξενη στέγη επ΄ευκαιρίας της εκκλησιαστικής εορτής. Σας ευγνωμονούμε από καρδιάς, κύριε Πρέσβη, για τη συνέχεια της ωραίας πρωτοβουλίας των προκατόχων Σας, που ενισχύετε με αυτό τον τρόπο τους αδελφικούς δεσμούς, δια των οποίων εδώ και πολλούς αιώνες συνδέονται αρρήκτως οι ομόπιστοι λαοί μας.

Καθώς επισκέπτομαι, λόγω των υπηρεσιακών μου υποχρεώσεων, διάφορες χώρες και γνωρίζω διάφορα έθνη και πολιτισμούς, νιώθω πολλές φορές ότι ανάμεσα στους ορθοδόξους δεν αισθάνεσαι στο εξωτερικό. Αυτή η εντύπωση ενισχύεται με την επίσκεψη του ορθοδόξου  ναού, όπου όλα είναι δικά σου και γνωστά, ή όταν η επικοινωνία με τους πιστούς δε γίνεται μόνο δια του λόγου αλλά και δια της γλώσσας της καρδιάς. Βιώνοντας αυτές τις εμπειρίες στην Ελλάδα, είναι αδύνατο να λησμονήσει κανείς ότι ευρίσκεται σε μια χώρα τόσο πλούσια σε ιστορία και με τόσο πρωτότυπο πολιτισμό. Ο Ελληνικός λαός συμβάλει σε μέγιστο βαθμό στα κοινά της οικογένειας των ευρωπαϊκών λαών και διατηρεί ταυτόχρονα αναλλοίωτη την ταυτότητα του Ελληνισμού.

Ο ιστορικός καμβάς του εν λόγω γεγονότος, του αναφερόμενου ως Θρίαμβος της Ορθοδοξίας, είναι πασίγνωστος. Η Σύνοδος της Κωνσταντινουπόλεως του 843, που συνεκλήθη από την αυτοκράτειρα Αγία Θεοδώρα, αναστήλωσε την εικονολατρία επαναβεβαιώνοντας έτσι τις αποφάσεις της Εβδόμης Οικουμενικής Συνόδου. Την πρώτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής οι εικόνες επανατοποθετήθηκαν πανηγυρικά σε όλους τους Ιερούς Ναούς της Κωνσταντινουπόλεως, και ως ανάμνηση αυτού του γεγονότος τοποθετούμε κι εμείς έως σήμερα τις άγιες εικόνες στη μέση του Ναού και τελούμε την καθιερωμένη τελετή της Ορθοδοξίας.

Μια καινούργια εποχή για την Εκκλησία, που άρχισε μετά τη λήξη της εποχής των εικονομαχικών ταραχών, σηματοδοτήθηκε από την πρωτοφανή πνευματική και πολιτιστική ακμή. Αυτή η φάση στην ιστορία του Βυζαντίου όχι μόνο εμπλούτισε τον ελληνικό λαό αλλά και έδωσε το καρποφόρο κίνητρο για την ιεραποστολική δράση στο σλαβικό κόσμο. Οι πνευματικοί δεσμοί με τους οποίους συνδέθηκαν από τότε οι λαοί μας, προσδιόρισαν την κοινή μας ιστορία. Μια από τις λαμπρές σελίδες αυτής ήταν η υποστήριξη του απελευθερωτικού αγώνα του Ελληνικού γένους από την Ρωσική Κυβέρνηση. Και δεν ήταν τυχαίο ότι ο πρώτος Κυβερνήτης του νεοσύστατου Ελληνικού Κράτους αναδείχθηκε ο Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κόμης Ιωάννης Καποδίστριας, του οποίου την 200^η (διακοσιοστή) επέτειο της διπλωματικής υπηρεσίας  εορτάσαμε πέρυσι.

Τόσο στο παρελθόν, όσο και στο παρόν ο ενωτικός παράγοντας των σχέσεων Ρωσίας και Ελλάδας είναι η ευαισθησία των λαών μας απέναντι στα ηθικά θέματα και η επιμελής αντιμετώπιση της κληρονομημένης παράδοσης. Ο κοινωνικός βίος και των δυο χωρών χαρακτηρίζεται από τη δημιουργική αναζήτηση της αρμονικής αναλογίας μεταξύ της προόδου και της πιστότητας στα πάτρωα ιδεώδη. Πριν μερικές μέρες είχα συνάντηση με τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας κύριο Γεώργιο Παπανδρέου, με τον οποίο συζητήσαμε ακριβώς αυτά τα θέματα.

Με μεγάλη ευχαρίστηση θα ήθελα να επισημάνω ότι στις μέρες μας οι αδελφικές σχέσεις μεταξύ των λαών μας δεν πραγματοποιούνται μόνο στο επίσημο επίπεδο των κυβερνήσεων και της Εκκλησιαστικής Ιεραρχίας, αλλά και στο επίπεδο των ανθρώπων που δεν είναι περιβεβλημένοι με ειδικές αρμοδιότητες. Μεγάλη είναι η συμβολή της Ελληνικής Διασποράς της Ρωσίας, όπως και των Ρώσων Αποδήμων της Ελλάδας, στη σύσφιξη των αδελφικών δεσμών. Πρόσφατα, στα τέλη του Ιανουαρίου, στην Αθήνα επανιδρύθηκε ο Σύλλογος των Ρώσων μεταναστών της Ελλάδας, ενώ στο τέλος του περασμένου Δεκεμβρίου στη Θεσσαλονίκη άρχισε τη λειτουργία του το Ρωσικό Πολιτιστικό Κέντρο. Αυξάνονται συνεχώς οι προσκυνηματικές περιηγήσεις των πιστών προς τα ιερά προσκυνήματα των χωρών μας. Θα στηρίζουμε και αναπτύσσουμε τα όλα όσα ενισχύουν την ενότητα μας με βάση τις κοινές αξίες.

Και πάλιν Σας συγχαίρω, αξιότιμε κύριε Πρέσβη, όπως και όλους τους παρόντες, επ΄ευκαιρίας της σημερινής εορτής. Εύχομαι τη βοήθεια του Θεού σε όλες τις καλές σας πρωτοβουλίες.